Ποια πλευρά είναι καλύτερη για ύπνο;

Αφού τελειώσει η φροντίδα των παιδιών, μαζευτεί η κουζίνα και έρθει επιτέλους η ώρα για ύπνο, οι περισσότεροι πέφτουν στο κρεβάτι εξαντλημένοι. Εκείνη τη στιγμή, η κατεύθυνση προς την οποία είναι στραμμένο το σώμα μοιάζει συνήθως ασήμαντη. Ωστόσο, οι ειδικοί στον ύπνο επισημαίνουν ότι η θέση μπορεί να επηρεάσει την πέψη, την αναπνοή, την καρδιακή άνεση και, στην εγκυμοσύνη, ακόμη και την κυκλοφορία του αίματος.

Το ερώτημα λοιπόν είναι απλό: έχει πραγματικά σημασία αν κάποιος κοιμάται στο αριστερό ή στο δεξί πλευρό; Η απάντηση εξαρτάται από την κατάσταση της υγείας, αλλά και από το τι θέλει να αντιμετωπίσει ο καθένας μέσα στη νύχτα.

Γιατί το αριστερό πλευρό θεωρείται συχνά προτιμότερο

Η σύσταση για ύπνο στο αριστερό πλευρό ακούγεται συχνά στην εγκυμοσύνη, και όχι τυχαία. Η στάση αυτή ασκεί μικρότερη πίεση στο ήπαρ και μπορεί να βοηθήσει στη βελτίωση της ροής του αίματος προς το μωρό.

Παράλληλα, έρευνες έχουν συνδέσει τον ύπνο ανάσκελα στα τελευταία στάδια της κύησης με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών, γεγονός που εξηγεί γιατί πολλοί επαγγελματίες υγείας ενθαρρύνουν τις εγκύους να προτιμούν το πλάι, και ειδικά το αριστερό.

Το αριστερό πλευρό μπορεί να είναι χρήσιμο και εκτός εγκυμοσύνης. Όσοι ταλαιπωρούνται από καούρες ή παλινδρόμηση μετά από βραδινό γεύμα συχνά ανακουφίζονται όταν κοιμούνται έτσι, επειδή ο οισοφάγος διατηρείται ελαφρώς ψηλότερα από το στομάχι. 

Με απλά λόγια, για όσους έχουν ευαισθησία στο στομάχι, το αριστερό πλευρό μπορεί να βοηθήσει ώστε η πέψη να προχωρά πιο ομαλά κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Πότε το δεξί πλευρό μπορεί να είναι καλύτερη επιλογή

Παρότι το αριστερό πλευρό έχει ορισμένα πλεονεκτήματα, δεν είναι η ιδανική λύση για όλους. Σε ορισμένα άτομα με καρδιακή ανεπάρκεια ή άλλα καρδιολογικά προβλήματα, ο ύπνος στη δεξιά πλευρά μπορεί να είναι πιο άνετος.

Υπάρχουν ασθενείς που αισθάνονται δυσφορία ή λαχάνιασμα όταν ξαπλώνουν στο αριστερό πλευρό, ενώ ανακουφίζονται όταν γυρίζουν δεξιά. Για αυτόν τον λόγο, οι γιατροί μπορεί να προτείνουν αλλαγή στάσης, ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιατρικό ιστορικό.

Για τους περισσότερους ανθρώπους χωρίς κάποιο καρδιακό πρόβλημα, δεν υπάρχει ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στη δεξιά και την αριστερή πλευρά σε σχέση με τη σπονδυλική στήλη. Αν κάποιος κοιμάται φυσικά προς τα δεξιά και ξεκουράζεται καλά, συνήθως δεν υπάρχει λόγος να το αλλάξει.

Αυτό που μετρά περισσότερο για καλό ύπνο

Το πιο σημαντικό συμπέρασμα είναι ότι, για τους περισσότερους ενήλικες, έχει μεγαλύτερη σημασία να κοιμούνται στο πλάι γενικά παρά να ανησυχούν υπερβολικά για το αν είναι αριστερά ή δεξιά. Ο ύπνος στο πλάι θεωρείται συχνά καλύτερος από τον ύπνο ανάσκελα, ειδικά όταν υπάρχει ροχαλητό ή ήπια υπνική άπνοια.

Όταν κάποιος κοιμάται ανάσκελα, η γλώσσα και οι μαλακοί ιστοί του λαιμού μπορεί να υποχωρούν προς τα πίσω, περιορίζοντας τον αεραγωγό. Αυτό μπορεί να επιδεινώσει το ροχαλητό και να αυξήσει τις διακοπές στην αναπνοή κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Αντίθετα, η πλάγια θέση βοηθά συχνά να μένει ο αεραγωγός πιο ανοιχτός. Έτσι, ο ύπνος γίνεται πιο ήρεμος και λιγότερο διακοπτόμενος, κάτι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους ξυπνούν ήδη συχνά μέσα στη νύχτα.

Τι ισχύει για τον ύπνο μπρούμυτα ή ανάσκελα

Ο ύπνος μπρούμυτα δεν θεωρείται επικίνδυνος για έναν κατά τα άλλα υγιή ενήλικα. Παρ’ όλα αυτά, αυτή η στάση μπορεί να καταπονεί τον αυχένα και τη μέση, επειδή η σπονδυλική στήλη δεν διατηρείται τόσο εύκολα σε ουδέτερη θέση.

Η θέση ανάσκελα, από την άλλη, μπορεί να είναι άνετη για ορισμένους, όμως δεν είναι πάντα η καλύτερη επιλογή για όσους ροχαλίζουν ή έχουν τάση για υπνική άπνοια. Στην εγκυμοσύνη, ιδιαίτερα αργότερα, συνήθως αποθαρρύνεται.

Στην πράξη, η καλύτερη στάση είναι εκείνη που συνδυάζει άνεση, σωστή αναπνοή και λιγότερα συμπτώματα μέσα στη νύχτα. Δεν υπάρχει ένας απόλυτος κανόνας που να ισχύει με τον ίδιο τρόπο για όλους.

Πώς να συνηθίσετε μια νέα θέση ύπνου

Η αλλαγή στάσης δεν γίνεται πάντα από τη μία μέρα στην άλλη. Οι περισσότεροι χρειάζονται μερικές εβδομάδες μέχρι να προσαρμοστούν σε μια διαφορετική θέση ύπνου, ιδιαίτερα αν για χρόνια κοιμούνται με έναν συγκεκριμένο τρόπο.

Ένα πρακτικό βοήθημα είναι ένα μαξιλάρι πίσω από την πλάτη, ώστε να μειωθεί η πιθανότητα να γυρίζει κανείς ασυναίσθητα ανάσκελα μέσα στη νύχτα. Ένα δεύτερο μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατα μπορεί επίσης να βοηθήσει στην καλύτερη ευθυγράμμιση του σώματος και στη μείωση της πίεσης στη μέση.

Αν ο στόχος είναι η μείωση της καούρας, χρήσιμο είναι επίσης να αποφεύγονται τα βαριά γεύματα λίγο πριν τον ύπνο. Αν υπάρχει ροχαλητό ή αίσθημα πνιγμού στη διάρκεια της νύχτας, αξίζει να δοκιμαστεί σταθερά η πλάγια θέση για κάποιο διάστημα.

Συχνές ερωτήσεις για τη στάση ύπνου

• Είναι κακό να κοιμάται κανείς μπρούμυτα; Όχι απαραίτητα, αλλά μπορεί να επιβαρύνει τον αυχένα και τη μέση περισσότερο από άλλες θέσεις.
• Επηρεάζει η πλευρά ύπνου την καρδιά; Στους περισσότερους ανθρώπους όχι. Κυρίως αφορά όσους έχουν ήδη διαγνωσμένη καρδιοπάθεια και αισθάνονται δυσφορία σε συγκεκριμένη στάση.
• Γιατί στην εγκυμοσύνη προτείνεται το αριστερό πλευρό; Επειδή μπορεί να διευκολύνει την κυκλοφορία του αίματος προς το μωρό και τα νεφρά και μειώνει την πίεση σε σημαντικά όργανα.
• Μπορεί η αλλαγή θέσης να μειώσει το ροχαλητό; Ναι, ο ύπνος στο πλάι συνήθως βοηθά σε σχέση με τον ύπνο ανάσκελα.
• Πόσος χρόνος χρειάζεται για να συνηθίσει κάποιος νέα στάση ύπνου; Συνήθως μερικές εβδομάδες, ανάλογα με τις συνήθειες και την άνεση του σώματος.

Τελικά, για τους περισσότερους ανθρώπους η απόλυτη απάντηση δεν είναι «πάντα αριστερά» ή «πάντα δεξιά». Αν υπάρχει εγκυμοσύνη, καούρα ή συγκεκριμένο καρδιολογικό θέμα, η επιλογή της πλευράς μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερη σημασία. Στις υπόλοιπες περιπτώσεις, το βασικό είναι να βρεθεί μια πλάγια στάση που προσφέρει ξεκούραστο και συνεχόμενο ύπνο.

Όταν ο διαθέσιμος χρόνος για ξεκούραση είναι περιορισμένος, το πιο χρήσιμο δεν είναι η ανησυχία για τη «σωστή» κατεύθυνση, αλλά η θέση που βοηθά το σώμα να χαλαρώσει και να αποκοιμηθεί πιο εύκολα.