Γονείς παιδιών που πέρασαν στο πανεπιστήμιο απέφυγαν να κάνουν αυτά τα λάθη στη διάρκεια των εφηβικών καλοκαιριών

Ως ανεξάρτητος σύμβουλος, η Theo Wolf έχει περάσει σχεδόν μια δεκαετία δουλεύοντας με εκατοντάδες μαθητές λυκείου υψηλών επιδόσεων και τις οικογένειές τους πάνω στον σχεδιασμό για ανώτερες σπουδές. Πολλοί από τους μαθητές που καθοδηγεί γίνονται δεκτοί σε κορυφαία πανεπιστήμια, όπως το Harvard, το Stanford και το Princeton. Πέρα από τους βαθμούς και τις δραστηριότητες, ένα σημαντικό κομμάτι της δουλειάς είναι να βοηθά τις οικογένειες να οργανώνουν ουσιαστικά τις σχολικές διακοπές.

Το καλοκαίρι ειδικά έχει βάρος: δίνει στα παιδιά χρόνο να ξεκουραστούν, να δυναμώσουν σχέσεις και να δοκιμάσουν ενδιαφέροντα που μέσα στη σχολική χρονιά δεν χωρούν. Στον σχεδιασμό του καλοκαιριού, οι γονείς των πιο επιτυχημένων μαθητών αποφεύγουν συνήθως τέσσερα συχνά λάθη.

1. Δεν αφήνουν τον σχεδιασμό για την τελευταία στιγμή

Προς το τέλος της άνοιξης λαμβάνω συχνά αιτήματα από οικογένειες που μόλις τότε ξεκινούν να ψάχνουν τι θα κάνει το παιδί το καλοκαίρι. Εκείνη τη χρονική στιγμή, όμως, πολλές επιλογές έχουν ήδη κλείσει. Αρκετά ανταγωνιστικά προγράμματα και πρακτικές έχουν προθεσμίες από τον Νοέμβριο ή τον Δεκέμβριο. Πολλά άλλα λήγουν μέσα στον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, όταν οι περισσότεροι μαθητές είναι απορροφημένοι με το σχολείο.

Ένας πρακτικός τρόπος για να μη χαθείτε είναι να αξιοποιήσετε το σχολείο. Συχνά, τα λύκεια συγκεντρώνουν λίστες με προγράμματα που έχουν επιλέξει μαθητές προηγούμενων ετών, οπότε αξίζει να ρωτήσετε τον/την σύμβουλο ή τον/την υπεύθυνο/η επαγγελματικού προσανατολισμού. Ιδανικά, ο σχεδιασμός για το επόμενο καλοκαίρι ξεκινά μόλις τελειώσει το τρέχον. Μπαίνοντας στο φθινόπωρο, βοηθά πολύ να κρατάτε σημειώσεις για προθεσμίες, ειδικά όταν οι θέσεις δίνονται με σειρά προτεραιότητας.

• Φτιάξτε ένα απλό ημερολόγιο με deadlines.
• Κρατήστε υπενθυμίσεις για προγράμματα «first come, first served».
• Σημειώστε από νωρίς τι χρειάζεται κάθε αίτηση (συστατικές, δείγματα δουλειάς, σύντομα κείμενα).

2. Δεν βασίζονται σε μία και μοναδική επιλογή

Στις πιο περιζήτητες καλοκαιρινές δραστηριότητες –ιδιαίτερα στις δωρεάν, που προσφέρονται από ιδρύματα όπως πανεπιστήμια και μουσεία– η εισαγωγή δεν είναι δεδομένη. Επιπλέον, αρκετές φορές οι θέσεις εξαντλούνται μέσα σε λίγα λεπτά. Γι’ αυτό οι πιο ψύχραιμες οικογένειες δεν «ποντάρουν» τα πάντα σε ένα πρόγραμμα. Αντί να υπάρχει ένα και μόνο σενάριο, δημιουργούν δύο ή τρεις εναλλακτικές εκδοχές για το πώς μπορεί να εξελιχθεί το καλοκαίρι.

Σε ορισμένες περιπτώσεις αυτό σημαίνει ότι ο μαθητής κάνει ταυτόχρονα περισσότερες από μία αιτήσεις, περιμένει τα αποτελέσματα και μετά επιλέγει με βάση δεδομένα: κόστος, μετακίνηση, πραγματικό ενδιαφέρον, αλλά και ισορροπία με ξεκούραση. Υπάρχουν πολλές αξιόλογες ευκαιρίες, ακόμη κι αν δεν έχουν «ηχηρό» όνομα. Όσο γίνεται, στόχος είναι να μη φορτωθεί το καλοκαίρι με άγχος, ειδικά όταν ο σχεδιασμός μπορεί να γίνει μια δημιουργική οικογενειακή διαδικασία.

3. Δεν περιορίζονται μόνο σε οργανωμένες, «έτοιμες» δραστηριότητες

Υπάρχουν εξαιρετικές κατασκηνώσεις, θερινά μαθήματα και internships. Παρ’ όλα αυτά, είναι χρήσιμο να κοιτάτε και πέρα από τις δραστηριότητες «εγγραφής», δηλαδή εκείνες στις οποίες απλώς δηλώνεις συμμετοχή και ακολουθείς ένα έτοιμο πρόγραμμα. Ιδιαίτερα για μαθητές λυκείου, αρκετές από τις πιο ουσιαστικές εμπειρίες δεν εμφανίζονται ποτέ σε λίστες. Προκύπτουν μέσα από πρωτοβουλία: ένα προσεγμένο email, μια σύσταση από κάποιον γνωστό, μια επαφή μέσω φίλων της οικογένειας, καθηγητών ή αποφοίτων του σχολείου.

Οι γονείς μπορούν να προτείνουν ιδέες και να βοηθήσουν στη δομή, αλλά είναι προτιμότερο το παιδί να βρίσκεται «στο τιμόνι» της επικοινωνίας. Έτσι μαθαίνει να διεκδικεί ευκαιρίες, να παρουσιάζει τον εαυτό του με σαφήνεια και να χτίζει δεξιότητες που θα χρειαστεί αργότερα σε αναζήτηση εργασίας.

Η Theo Wolf έχει δει μαθητές να οργανώνουν, για παράδειγμα, μια εβδομάδα ενημερωτικών συζητήσεων με επαγγελματίες σε έναν κλάδο που τους ενδιαφέρει, από διαφορετικούς ρόλους και διαφορετικά περιβάλλοντα εργασίας. Μια τέτοια «χαρτογράφηση» μπορεί να ξεκαθαρίσει στόχους και να ανοίξει δρόμους για μελλοντικές επιλογές. Παράλληλα, μια καλοκαιρινή δουλειά ή ένα αυτοκατευθυνόμενο project (ένα μικρό app, μια πρωτοβουλία στην κοινότητα, ένα portfolio) συχνά δίνουν πραγματική εμπειρία. Και κυρίως, δείχνουν ότι ο μαθητής ξέρει να ξεκινά κάτι από μόνος του.

Δείτε Επίσης

Πανελλήνιες 2026: Πέρα από τους βαθμούς – πώς να προστατεύσουμε την ψυχική υγεία των εφήβων μας

4. Δεν γεμίζουν κάθε ώρα του παιδιού με πρόγραμμα

Χωρίς τη ρουτίνα του σχολείου, το καλοκαίρι μπορεί να μοιάζει «άδειο» ή δύσκολο στη διαχείριση. Ωστόσο, έρευνες δείχνουν ότι ο μη προγραμματισμένος χρόνος βοηθά τα παιδιά να γίνουν πιο ανεξάρτητα και να καλλιεργήσουν οργανωτικές δεξιότητες που τους χρησιμεύουν αργότερα. Αν είναι εφικτό για την οικογένεια, μπορεί να έχει αξία ένα πιο «ελεύθερο» καλοκαίρι –αυτό που κάποιοι περιγράφουν ως “wild summer”– είτε μόνο του είτε σε συνδυασμό με μια κατασκήνωση ή οικογενειακές διακοπές. Ο ελεύθερος χρόνος είναι σημαντικός και για τους μεγαλύτερους μαθητές. Έχω δουλέψει με τελειόφοιτους που κατάφεραν να μπουν σε πολύ δυνατά πανεπιστήμια, ενώ το προηγούμενο καλοκαίρι είχαν ένα πληρωμένο internship που βρήκαν μόνοι τους.

Ταυτόχρονα, άφησαν χώρο για πράγματα που δεν μπαίνουν εύκολα σε «λίστα επιτευγμάτων»: επιτραπέζια με την οικογένεια, μαγείρεμα, κώδικα για κάτι δικό τους, χρόνο με φίλους. Αυτές οι εμπειρίες χτίζουν ωριμότητα και βοηθούν τον μαθητή να αναγνωρίζει τι του κάνει καλό. Μέχρι να φτάσουν στις αιτήσεις, είναι ιδανικό τα παιδιά να ξέρουν να διεκδικούν τον ελεύθερο χρόνο τους για ό,τι έχει νόημα για τα ίδια, ακόμη κι αν δεν φαίνεται «παραγωγικό».

Στη διαδικασία αιτήσεων, για παράδειγμα, το Stanford ρωτά τους τελειόφοιτους πώς πέρασαν τα δύο τελευταία καλοκαίρια. Από την εμπειρία μου, αυτό που αναζητούν δεν είναι μαθητές που έκαναν μόνο ό,τι «πρέπει», αλλά νέους που αξιοποίησαν τον χρόνο τους για να εξελιχθούν ουσιαστικά.