30 τρόποι να ενισχύσετε την ψυχική υγεία του παιδιού σας

Η καλή ψυχική υγεία δεν σημαίνει ότι ένα παιδί είναι πάντα χαρούμενο. Σημαίνει ότι μπορεί να βιώνει όλο το φάσμα των συναισθημάτων, να τα αναγνωρίζει και σταδιακά να μαθαίνει πώς να τα διαχειρίζεται.

Η οικογένεια παίζει καθοριστικό ρόλο σε αυτή τη διαδικασία. Δεν χρειάζονται μεγάλες κινήσεις ούτε «τέλειες» γονεϊκές πρακτικές. Οι μικρές καθημερινές στιγμές σύνδεσης είναι συχνά αυτές που μένουν περισσότερο.

30 τρόποι για να στηρίξετε την ψυχική υγεία του παιδιού σας

1. Να το αγαπάτε άνευ όρων
Να γνωρίζει ότι η αγάπη σας δεν εξαρτάται από τις επιδόσεις, τους βαθμούς ή τη συμπεριφορά του.

2. Να μιλάτε μαζί του για τα συναισθήματα
Βοηθήστε το να αναγνωρίζει αυτό που αισθάνεται. «Είσαι απογοητευμένος;», «Μήπως φοβάσαι;» είναι ερωτήσεις που του μαθαίνουν να κατανοεί τον εσωτερικό του κόσμο.

3. Να το ακούτε χωρίς περισπασμούς
Όταν σας μιλά, αφήστε στην άκρη το κινητό και προσπαθήστε πρώτα να καταλάβετε τι θέλει να σας πει, πριν προσφέρετε συμβουλές ή λύσεις.

4. Να δημιουργείτε καθημερινές στιγμές σύνδεσης
Δεν χρειάζεται να είναι κάτι μεγάλο. Μια αγκαλιά, μια μικρή βόλτα, ένα παιχνίδι ή λίγα λεπτά συζήτησης πριν τον ύπνο μπορούν να κάνουν τη διαφορά.

5. Να αφήνετε άφθονο χρόνο για παιχνίδι
Το ελεύθερο παιχνίδι δίνει στα παιδιά χώρο να δημιουργήσουν, να εξερευνήσουν, να εκφραστούν και να επεξεργαστούν όσα βιώνουν.

6. Να βάζετε όρια
Τα παιδιά χρειάζονται σαφή και σταθερά όρια για να αισθάνονται ασφάλεια. Τα όρια, όμως, μπορούν να τίθενται χωρίς φωνές, απειλές, ντροπή ή ταπείνωση.

7. Να επικυρώνετε τα συναισθήματά του
Το να πείτε «καταλαβαίνω ότι στενοχωρήθηκες» δεν σημαίνει ότι συμφωνείτε με κάθε συμπεριφορά. Σημαίνει ότι αναγνωρίζετε αυτό που νιώθει.

8. Να του δείχνετε ότι τα λάθη είναι μέρος της μάθησης
Ένα λάθος δεν είναι αποτυχία. Είναι μια ευκαιρία να δοκιμάσει ξανά, να μάθει και να εξελιχθεί.

9. Να ζητάτε συγγνώμη όταν κάνετε λάθος
Έτσι του δείχνετε ότι κανείς δεν είναι τέλειος και ότι η ανάληψη ευθύνης είναι δύναμη, όχι αδυναμία.

10. Να ενθαρρύνετε την ανεξαρτησία του
Αφήστε το να κάνει μόνο του όσα μπορεί, ανάλογα με την ηλικία και τις δυνατότητές του. Η αυτονομία χτίζει αυτοπεποίθηση.

11. Να του εκφράζετε την αγάπη σας
Μιλήστε για τον χαρακτήρα, την καλοσύνη, την επιμονή, το χιούμορ ή τη δημιουργικότητά του και όχι μόνο για όσα καταφέρνει.

12. Να επαινείτε την προσπάθεια και όχι μόνο το αποτέλεσμα
Το «είδα πόσο προσπάθησες» βοηθά το παιδί να καταλάβει ότι η αξία βρίσκεται και στη διαδικασία, όχι μόνο στην επιτυχία.

13. Να του διδάσκετε τρόπους να διαχειρίζεται τα δύσκολα συναισθήματα
Βαθιές αναπνοές, λίγος χρόνος ηρεμίας, κίνηση, ζωγραφική, μουσική ή μια συζήτηση μπορούν να γίνουν εργαλεία συναισθηματικής ρύθμισης.

14. Να θυμάστε ότι η συμπεριφορά είναι συχνά ένας τρόπος επικοινωνίας
Πίσω από ένα ξέσπασμα μπορεί να υπάρχει κούραση, φόβος, απογοήτευση ή μια ανάγκη που το παιδί δεν ξέρει ακόμη πώς να εκφράσει.

15. Να κρατάτε την ψυχραιμία σας στις δύσκολες στιγμές
Η δική σας ηρεμία βοηθά το παιδί να ηρεμήσει. Δεν χρειάζεται να είστε πάντα ψύχραιμοι, αλλά μπορείτε να του δείχνετε πώς επιστρέφουμε στην ηρεμία.

16. Να του επιτρέπετε να έχει τη δική του άποψη
Το παιδί δεν χρειάζεται να σκέφτεται όπως εσείς. Ακούστε τις ιδέες και τις διαφωνίες του και δείξτε του ότι η διαφορετική άποψη είναι αποδεκτή.

17. Να σέβεστε τα προσωπικά του όρια
Διδάξτε του ότι μπορεί να λέει «όχι» και ότι το σώμα του και ο προσωπικός του χώρος αξίζουν σεβασμό.

18. Να ενθαρρύνετε τις φιλίες και την κοινωνική επαφή
Οι υγιείς σχέσεις με συνομηλίκους βοηθούν τα παιδιά να αναπτύξουν κοινωνικές δεξιότητες, ενσυναίσθηση και αυτοπεποίθηση.

19. Να γνωρίζετε τους φίλους και την καθημερινότητά του
Όχι για να ελέγχετε κάθε του κίνηση, αλλά για να μπορείτε να αντιλαμβάνεστε όταν κάτι το απασχολεί.

20. Να φροντίζετε τον ύπνο, τη διατροφή και τη σωματική δραστηριότητα
Η ψυχική και η σωματική υγεία είναι στενά συνδεδεμένες. Οι σταθερές καθημερινές συνήθειες προσφέρουν στα παιδιά σημαντική βάση ασφάλειας και ευεξίας.

21. Να δημιουργείτε υγιείς συνήθειες όσον αφορά στις οθόνες
Δώστε προσοχή όχι μόνο στο πόσο χρόνο περνά μπροστά σε μια οθόνη, αλλά και στο περιεχόμενο που παρακολουθεί και στον τρόπο με τον οποίο αυτό επηρεάζει τη διάθεσή του.

22. Να είστε το παράδειγμα που θέλετε να ακολουθήσει
Τα παιδιά μαθαίνουν πολλά περισσότερα από όσα βλέπουν παρά από όσα ακούν. Δείξτε τους πώς ζητάμε βοήθεια, πώς φροντίζουμε τον εαυτό μας και πώς διαχειριζόμαστε τα συναισθήματά μας.

23. Να ενθαρρύνετε τη δημιουργικότητα
Η ζωγραφική, η μουσική, ο χορός, οι κατασκευές και οι ιστορίες προσφέρουν στα παιδιά έναν πολύτιμο τρόπο έκφρασης.

24. Να αφήνετε χώρο για ξεκούραση
Δεν χρειάζεται κάθε λεπτό της ημέρας να είναι προγραμματισμένο. Η ηρεμία και ο ελεύθερος χρόνος είναι εξίσου σημαντικά με τις δραστηριότητες.

25. Να κάνετε δύσκολες συζητήσεις
Μην αποφεύγετε θέματα όπως ο φόβος, η απώλεια, ο σχολικός εκφοβισμός, οι σχέσεις, το διαδίκτυο ή οι αλλαγές στο σώμα. Τα παιδιά πρέπει να νιώθουν ασφαλή για να ρωτήσουν όλα όσα τους απασχολούν .

26. Να ενθαρρύνετε την αυτοφροντίδα
Μάθετέ του να αναγνωρίζει τις ανάγκες του, να ξεκουράζεται και να μιλά στον εαυτό του με καλοσύνη.

27. Να δημιουργείτε οικογενειακές συνήθειες και τελετουργικά
Ένα οικογενειακό γεύμα, μια βόλτα κάθε Κυριακή ή μια μικρή συζήτηση πριν τον ύπνο δημιουργούν σταθερότητα και όμορφες αναμνήσεις.

28. Να του αναθέτετε μικρές ευθύνες
Η συμμετοχή στην οικογενειακή ζωή ενισχύει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ότι είναι ένα σημαντικό μέλος της οικογένειας.

29. Να ζητάτε βοήθεια όταν τη χρειάζεστε
Αν παρατηρείτε επίμονες αλλαγές στη συμπεριφορά, στη διάθεση, στον ύπνο, στο φαγητό, στις σχέσεις ή στη λειτουργικότητα του παιδιού, μη διστάσετε να απευθυνθείτε σε έναν ειδικό.

30. Να του θυμίζετε ότι είστε εκεί
Ίσως το σημαντικότερο από όλα: να ξέρει ότι μπορεί να έρθει σε εσάς όταν φοβάται, όταν αποτυγχάνει, όταν θυμώνει, όταν χαίρεται ή όταν απλώς χρειάζεται μια αγκαλιά.

Η ψυχική υγεία χτίζεται μέσα στη σχέση

Δεν υπάρχει ο τέλειος γονιός και δεν υπάρχει μια καθημερινότητα χωρίς εντάσεις, λάθη και δύσκολες στιγμές. Αυτό που έχει σημασία είναι η συνολική εικόνα της σχέσης. Ένα παιδί που νιώθει ότι το ακούν, το σέβονται, το αποδέχονται και το αγαπούν αποκτά σημαντικά εφόδια για να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις της ζωής.

Και πολλές φορές η υποστήριξη που χρειάζεται δεν είναι κάτι περίπλοκο.

Είναι ένα «σε ακούω».

Ένα «καταλαβαίνω πώς νιώθεις».

Ένα «μπορείς να μου μιλήσεις».

Ένα «όλοι κάνουμε λάθη».

Και, πάνω απ’ όλα, «είμαι εδώ για σένα».

Γιατί η ψυχική υγεία του παιδιού δεν χτίζεται σε μία μεγάλη στιγμή. Χτίζεται καθημερινά, μέσα στις μικρές στιγμές σύνδεσης, φροντίδας και αγάπης.