Γιατί τα παιδιά επιμένουν και παραπονιούνται — και πώς να σταματήσετε την γκρίνια με 4 απλά βήματα

Η στιγμή που καταλαβαίνω ότι δεν γίνεται αλλιώς και πρέπει να πάρω μαζί μου και τα τρία μικρά παιδιά στο σούπερ μάρκετ, μου φέρνει ένταση πριν καν βγούμε από το σπίτι.

«Μήπως να πάω άλλη ώρα; Μήπως να πεταχτώ μετά τη δουλειά; Να ξυπνήσω νωρίτερα αύριο; Ή να τη βγάλουμε με δημητριακά για μια εβδομάδα;»

Στην πράξη, όμως, όσοι ζουν σε πολυάσχολα σπίτια γνωρίζουν ότι αυτή η «αποστολή» με παιδιά είναι συχνά αναπόφευκτη.

Γιατί το σούπερ μάρκετ γίνεται πεδίο έντασης

Η επίσκεψη σε ένα κατάστημα, ειδικά σε σούπερ μάρκετ, έχει όλα τα στοιχεία που δυσκολεύουν τα παιδιά: αναμονές, φώτα, θόρυβο, ερεθίσματα παντού και αμέτρητους πειρασμούς σε συσκευασίες στο ύψος των ματιών τους.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τρεις συμπεριφορές εμφανίζονται πολύ συχνά: γκρίνια, επίμονη διεκδίκηση και παράπονα.

Παράλληλα, και ο ενήλικας βρίσκεται υπό πίεση. Ο «ήρεμος» και λογικός τρόπος σκέψης καταναλώνεται από τη λίστα: να βρεθούν όλα όσα χρειάζονται για να φάνε όλοι, να τηρηθεί ο χρόνος, να μην ξεχαστεί κάτι βασικό.

Και κάπου ανάμεσα σε σάλτσα ντομάτας, μακαρόνια, βασιλικό έρχεται το μπαμ: γκρίνια, δυνατή φωνή, επαναλαμβανόμενα αιτήματα για παιχνίδι ή γλυκό, και μια αίσθηση ότι η κατάσταση ξεφεύγει.

Μέσα σε δευτερόλεπτα, ο εγκέφαλος περνά από «συγκεντρωμένος» σε «συναισθηματικά πυροδοτημένος». Το ζήτημα, όμως, δεν περιορίζεται στο σούπερ μάρκετ: γιατί τα παιδιά γκρινιάζουν, επιμένουν και παραπονιούνται γενικά;

Ο λόγος που τα παιδιά γκρινιάζουν, επιμένουν και παραπονιούνται

Η γκρίνια δεν είναι απλώς «κακή συμπεριφορά». Συχνά είναι ένας τρόπος επικοινωνίας όταν το παιδί δεν βρίσκει άλλον αποτελεσματικό τρόπο να εκφραστεί.

Αξίζει να θυμάστε ότι αυτές οι αντιδράσεις εμφανίζονται γρήγορα και συνήθως χωρίς συνειδητή απόφαση. Όπως εσείς δεν προσπαθείτε να γίνεστε ενοχλητικοί όταν είστε αγχωμένοι, έτσι και το παιδί δεν στοχεύει απαραίτητα στο να σας δυσκολέψει.

Εκείνη τη στιγμή, προσπαθεί να καλύψει μια ανάγκη. Και δυστυχώς, η γκρίνια, η επιμονή και τα παράπονα μπορεί να έχουν «απόδοση» για το παιδί, γιατί συχνά του εξασφαλίζουν ανταπόκριση.

Οι πιο συνηθισμένες ανάγκες πίσω από αυτές τις συμπεριφορές είναι οι εξής:

• Επιβεβαίωση (να το βλέπουν, να το ακούνε και να το υπολογίζουν)
• Σύνδεση (κάτι που συχνά παρεξηγείται ως «ζητάει προσοχή»)
• Ρύθμιση συναισθήματος (χρειάζεται βοήθεια για να παραμείνει ήρεμο)

Επιβεβαίωση: Το παιδί θέλει να νιώσει ότι οι σκέψεις και οι επιθυμίες του λαμβάνονται υπόψη. Δεν σημαίνει ότι πρέπει να γίνει το δικό του, αλλά ότι αξίζει να ακουστεί.

Σύνδεση: Η σταθερή, ζεστή επαφή με τον φροντιστή είναι βασική ανάγκη. Όταν δεν τη νιώθει διαθέσιμη, μπορεί να την αναζητήσει με τον πιο «γρήγορο» τρόπο, ακόμη κι αν αυτός είναι αρνητικός. Μερικές φορές, η αρνητική αλληλεπίδραση μοιάζει καλύτερη από το να μη συμβαίνει τίποτα.

Δείτε Επίσης

Μοντεσσόρι στο σπίτι: Πώς να δημιουργήσετε ένα «προετοιμασμένο περιβάλλον» που καλλιεργεί ανεξαρτησία

Ρύθμιση συναισθήματος: Ο συναισθηματικός μηχανισμός ενός παιδιού είναι ακόμη σε ανάπτυξη. Σε έντονες ή κουραστικές συνθήκες, το παιδί βασίζεται στους ενήλικες για να ηρεμήσει και να οργανώσει το συναίσθημά του. Η γκρίνια μπορεί να είναι η τελευταία προσπάθεια πριν περάσει σε ξέσπασμα.

Η προσέγγιση 4 βημάτων για να μειωθεί η γκρίνια

Το να πείτε «σταμάτα» ή «ηρεμία τώρα» συνήθως δεν λύνει το πρόβλημα, γιατί δεν απαντά στην ανάγκη που βρίσκεται από κάτω. Χρειάζεται μια πιο στοχευμένη αντίδραση, που να είναι και εφαρμόσιμη μέσα στην καθημερινότητα.

Τα παρακάτω βήματα, όταν επαναλαμβάνονται με συνέπεια, μπορούν να μειώσουν την γκρίνια, την επιμονή και τα παράπονα και να βελτιώσουν την επικοινωνία.

• Φορέστε τα «γυαλιά» σας. Σταματήστε για ένα δευτερόλεπτο. Πάρτε μια ανάσα και κοιτάξτε τι μπορεί να συμβαίνει πραγματικά. Πείνα; κούραση; υπερδιέγερση; ανάγκη για επαφή; Όταν δείτε «κάτω από την επιφάνεια», γίνεται πιο εύκολο να απαντήσετε σωστά.
• Ακούστε και επιβεβαιώστε. Δώστε μια σύντομη, ξεκάθαρη επιβεβαίωση ότι το ακούσατε. Για παράδειγμα: «Καταλαβαίνω ότι θέλεις πολύ να πάμε στον διάδρομο με τα παιχνίδια, γιατί σου αρέσει να τα βλέπεις». Συχνά αυτό αρκεί για να μειωθεί η ένταση και να μπορέσει το παιδί να αντέξει ένα «όχι» ή «όχι σήμερα».
• Ανακατευθύνετε. Ειδικά με μικρότερα παιδιά, βοηθά να τους δώσετε ρόλο: να βρουν ένα προϊόν, να κρατήσουν κάτι ελαφρύ, να «κυνηγήσουν» ένα χρώμα στα ράφια ή να πείτε ένα σύντομο παιχνίδι παρατήρησης. Η προσοχή τους μετακινείται και μειώνεται η πιθανότητα να «ανάψει» το συναίσθημα.
• Μείνετε σταθεροί και προχωρήστε. Κρατήστε το όριο που βάλατε, χωρίς να μπείτε σε διαπραγμάτευση κάτω από πίεση. Όταν η ανταπόκρισή σας είναι ήρεμη και συνεπής, το παιδί νιώθει ότι αναγνωρίζεται και σταδιακά μειώνεται η ανάγκη να επιμένει με γκρίνια.

Γιατί η γκρίνια είναι πιο σύνθετο απ’ όσο δείχνει

Είναι εύκολο να συμπεράνει κανείς ότι το παιδί γκρινιάζει απλώς για να πετύχει αυτό που θέλει. Όμως στην πράξη, η συμπεριφορά συχνά συνδέεται με ανάγκες, κόπωση, δυσκολία αυτορρύθμισης ή με την αναζήτηση επαφής.

Όταν ο στόχος είναι η αλλαγή που διαρκεί, βοηθά να εστιάζουμε σε αυτό που «κρύβεται» από κάτω, όχι μόνο σε αυτό που φαίνεται.

Πώς καταφέρνετε να κρατάτε την ψυχραιμία σας όταν το γκρίνια ή η επιμονή σας ανεβάζει συναισθηματικά, ειδικά σε δημόσιους χώρους όπως το σούπερ μάρκετ;