Γιατί τα 2χρονα γκρινιάζουν τόσο πολύ; Πρακτικές συμβουλές για να μειώσετε την γκρίνια
Πρακτικές ιδέες για γονείς ώστε να κατανοήσουν τη γκρίνια στα νήπια και να τη
Όταν το παιδί σας ήταν μωρό, το κλάμα του πιθανότατα σας «σήκωνε» αμέσως από την καρέκλα. Για πολλούς γονείς, ο ήχος ενός βρέφους που κλαίει ενεργοποιεί αυτόματα μια έντονη αντίδραση στο σώμα, σαν συναγερμός.
Στα νηπιακά χρόνια, το κλάμα συχνά μειώνεται ή αλλάζει μορφή. Τη θέση του, όμως, μπορεί να πάρει μια άλλη, εξίσου δύσκολη «φωνή»: η γκρίνια.
Αν και δεν μοιάζει πάντα τόσο επείγουσα όσο το κλάμα, η γκρίνια είναι ενοχλητική και για τους περισσότερους γονείς σχεδόν αδύνατο να περάσει απαρατήρητη. Αυτό από μόνο του δημιουργεί ένταση στην καθημερινότητα.
Είναι, άραγε, φυσιολογική σε αυτή την ηλικία; Γιατί ειδικά γύρω στα 2 εμφανίζεται τόσο έντονα; Και κυρίως: μπορείτε να κάνετε κάτι για να μειωθεί χωρίς να μπείτε σε ατελείωτες συγκρούσεις;
Γιατί η γκρίνια «ανθίζει» στη νηπιακή ηλικία
Η νηπιακή περίοδος έχει τη φήμη ότι δοκιμάζει τα όρια των γονέων. Είναι ένα στάδιο γεμάτο χαρά και τρυφερότητα, αλλά και απαιτήσεις.
Ο λόγος είναι ότι τότε συνυπάρχουν δύο δυνατές, και συχνά αντικρουόμενες, πλευρές της ανάπτυξης.
Από τη μία, το νήπιο κάνει τα πρώτα του βήματα προς την ανεξαρτησία. Αρχίζει να αντιλαμβάνεται τον εαυτό του ως ξεχωριστό άτομο και θέλει να δοκιμάζει: «μόνος/η μου».
Από την άλλη, παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένο από τους ενήλικες. Χρειάζεται βοήθεια για βασικά πράγματα: το φαγητό (ή την προετοιμασία του), το ντύσιμο, την τουαλέτα, τη μετακίνηση, την ασφάλεια.
Αυτή η αντίφαση μπορεί να προκαλεί εσωτερική ένταση. Το παιδί θέλει να τα καταφέρει μόνο του, αλλά δεν μπορεί πάντα, κι αυτό συχνά μεταφράζεται σε εκνευρισμό.
Ταυτόχρονα, τα νήπια βρίσκονται σε περίοδο ραγδαίας εξέλιξης των γλωσσικών δεξιοτήτων. Μαθαίνουν συνεχώς νέες λέξεις και αρχίζουν να ζητούν πιο καθαρά ό,τι θέλουν ή χρειάζονται.
Θα περίμενε κανείς ότι, αφού μιλούν περισσότερο, θα γκρινιάζουν λιγότερο. Στην πράξη, όμως, συμβαίνει συχνά το αντίθετο.
Η γλώσσα προχωρά γρήγορα, αλλά η ικανότητα για συναισθηματική ρύθμιση παραμένει ανώριμη. Έτσι, ακόμη κι αν μπορούν να πουν «το θέλω», δεν είναι πάντα έτοιμα να αντέξουν το «όχι» ή την αναμονή.
Όλα αυτά δημιουργούν το κατάλληλο έδαφος για αύξηση της γκρίνιας. Ένας ακόμη λόγος που μπορεί να επιμένει, ακόμα κι όταν το παιδί ακούει «μη γκρινιάζεις», είναι απλός: συχνά «δουλεύει».
Αυτό δεν σημαίνει ότι ως γονείς κάνετε κάτι λάθος. Σημαίνει ότι η γκρίνια, λόγω του τρόπου που την αντιλαμβανόμαστε, έχει μεγάλη πιθανότητα να προκαλέσει άμεση αντίδραση.
Τι κάνει την γκρίνια τόσο δύσκολο να αγνοηθεί
Η γκρίνια συνήθως έχει οξύ, «τσιριχτό» ή μεταβαλλόμενο τόνο. Μπορεί να ακούγεται πιο φορτισμένη από τη συνηθισμένη ομιλία, ακόμη κι αν τα λόγια είναι απλά.
Όπως και το κλάμα, αυτό το είδος ήχου είναι φτιαγμένο να τραβά την προσοχή των ενηλίκων. Έρευνες έχουν δείξει ότι η γκρίνια μπορεί να αποσπά την προσοχή των γονιών σε πολύ μεγάλο βαθμό, ακόμη και περισσότερο από το κλάμα.
Με άλλα λόγια, ακόμη κι αν προσπαθείτε να συνεχίσετε αυτό που κάνετε (δουλειά, σπίτι, μαγείρεμα), ο εγκέφαλος «πιάνει» τη γκρίνια σαν κάτι που χρειάζεται απάντηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι είστε καταδικασμένοι να την υπομένετε μέχρι να περάσει ο καιρός. Σημαίνει ότι χρειάζεται στρατηγική, εξάσκηση και σταθερότητα, ώστε το παιδί να μάθει άλλους τρόπους να επικοινωνεί.
Πρακτικοί τρόποι για να μειώσετε την γκρίνια
Δεν υπάρχει «κουμπί» που κλείνει την γκρίνια από τη μια μέρα στην άλλη. Συνήθως μειώνεται όσο το παιδί μεγαλώνει και αποκτά περισσότερα εργαλεία έκφρασης.
Μπορείτε, όμως, να βοηθήσετε τη διαδικασία με μικρές αλλαγές στην καθημερινή σας αντίδραση.
1) Γίνετε προπονητής συναισθημάτων
Πολλά νήπια δεν έχουν ακόμη τις λέξεις για να περιγράψουν όσα νιώθουν. Εκεί μπορείτε να λειτουργήσετε ως «μεταφραστής».
Δοκιμάστε να βάλετε σε λέξεις το συναίσθημα που βλέπετε: θυμό, απογοήτευση, κούραση, ζήλια, στενοχώρια.
Παραδείγματα: «Είσαι λυπημένος/η που φεύγουμε από το πάρκο;» ή «Φαίνεσαι απογοητευμένος/η γιατί δεν ανοίγει αυτό το παιχνίδι».
Με τον χρόνο, το παιδί αποκτά λεξιλόγιο για το μέσα του και μειώνει την ανάγκη να ανεβάζει ένταση για να γίνει κατανοητό.
2) Ζητήστε να το ξαναπεί με διαφορετική φωνή
Μερικές φορές τα παιδιά δεν αντιλαμβάνονται ότι γκρινιάζουν. Αν το παιδί είναι σε ηλικία που μπορεί να καταλάβει τη διαφορά στον τόνο, ζητήστε του ήρεμα να επαναλάβει το αίτημά του με «κανονική» φωνή.
Μπορεί να βοηθήσει αν το κάνετε σαν παιχνίδι: «Πες το με τη δυνατή φωνή του σούπερ ήρωα» ή με τη φωνή ενός αστείου χαρακτήρα.
Στόχος δεν είναι να το κοροϊδέψετε, αλλά να του δώσετε έναν εναλλακτικό τρόπο έκφρασης και να το εξασκήσετε.
3) Συνδεθείτε πριν διορθώσετε
Η γκρίνια είναι δύσκολη για όλους και συχνά «κόβει» τη διάθεση για τρυφερότητα. Παρ’ όλα αυτά, πολλές φορές πίσω της υπάρχει μια ανάγκη: να ακουστεί το παιδί και να αναγνωριστεί αυτό που νιώθει.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να υποχωρήσετε στο αίτημα (π.χ. μια καραμέλα στο ταμείο). Σημαίνει ότι μπορείτε να δώσετε σύνδεση χωρίς να αλλάξετε όρια.
Μια αγκαλιά, ένα «σε ακούω» ή ένα «καταλαβαίνω ότι το θέλεις πολύ» βοηθά να πέσει η ένταση, ώστε να μιλήσετε πιο καθαρά.
4) Χρησιμοποιήστε θετική ενίσχυση
Όταν το παιδί ζητά κάτι χωρίς γκρίνια, φροντίστε να το παρατηρήσετε. Η θετική ενίσχυση ξεκαθαρίζει ποια συμπεριφορά «πιάνει» με υγιή τρόπο.
Μπορείτε να πείτε: «Μου άρεσε που το ζήτησες τόσο όμορφα» ή «Σε κατάλαβα αμέσως όταν μίλησες ήρεμα».
Για να είναι πιο εύκολο στην καθημερινότητα, μπορείτε να έχετε στο μυαλό σας:
- Σύντομη αναγνώριση συναισθήματος πριν απαντήσετε στο αίτημα.
- Σταθερό μήνυμα για τη «φυσιολογική φωνή».
- Έπαινος όταν το παιδί προσπαθεί, ακόμη κι αν δεν το πετυχαίνει πάντα.
Η γκρίνια στη νηπιακή ηλικία είναι συνηθισμένη αναπτυξιακά, αλλά μπορεί να εξαντλεί. Όταν κατανοήσετε τι την πυροδοτεί και γιατί είναι τόσο δύσκολο να την αγνοήσετε, γίνεται πιο διαχειρίσιμη.
Με σταθερή, ήρεμη καθοδήγηση και λίγη εξάσκηση στην επικοινωνία, το παιδί μπορεί να μάθει νέους τρόπους να εκφράζεται, και η γκρίνια σταδιακά να μειωθεί.
Γιατί τα 2χρονα γκρινιάζουν τόσο πολύ; Πρακτικές συμβουλές για να μειώσετε την γκρίνια