Γιατί όταν αγχώνεσαι θέλεις ξαφνικά να καθαρίσεις όλο το σπίτι;

Υπάρχουν μέρες που το μυαλό δεν σταματά να σκέφτεται. Μια δύσκολη συζήτηση, ένα θέμα στη δουλειά, μια οικογενειακή εκκρεμότητα ή απλώς όλα όσα πρέπει να γίνουν μέσα στην ημέρα μπορούν να δημιουργήσουν ένα αίσθημα ότι όλα έχουν βγει εκτός ελέγχου.

Και τότε συμβαίνει κάτι παράξενο: αντί να καθίσεις να σκεφτείς τι σε απασχολεί, σηκώνεσαι και αρχίζεις να καθαρίζεις. Αδειάζεις τον νεροχύτη, τακτοποιείς τον πάγκο, βάζεις πλυντήριο, σκουπίζεις, μαζεύεις τα παιχνίδια των παιδιών. Και όσο ο χώρος γύρω σου μπαίνει σε τάξη, φαίνεται σαν να ηρεμεί λίγο και το μυαλό σου.

Μπορεί να μην είναι καθόλου τυχαίο

Όταν το σώμα αναλαμβάνει δράση Όταν το άγχος ανεβαίνει, το μυαλό μπορεί να εγκλωβιστεί σε έναν κύκλο σκέψεων. Τι πρέπει να κάνω; Τι θα γίνει αν…; Πώς θα το προλάβω; Πώς θα το διαχειριστώ; Μερικές φορές, αυτό που χρειάζεται είναι να σταματήσει για λίγο αυτή η εσωτερική ένταση και να διοχετευτεί κάπου αλλού. Εκεί μπορεί να μπει η κίνηση.

Το καθάρισμα είναι μια δραστηριότητα συγκεκριμένη και χειροπιαστή. Ξέρεις τι πρέπει να κάνεις και μπορείς να δεις το αποτέλεσμα σχεδόν αμέσως. Ο νεροχύτης αδειάζει. Τα ρούχα μπαίνουν στη θέση τους. Ο πάγκος καθαρίζει. Για λίγο, τουλάχιστον, υπάρχει κάτι που μπορείς να ελέγξεις. Δεν μπορείς να ελέγξεις τα πάντα μπορείς όμως να τακτοποιήσεις αυτό που έχεις μπροστά σου

Το άγχος συχνά συνδέεται με πράγματα που δεν μπορούν να λυθούν άμεσα

Μπορεί να περιμένεις μια απάντηση. Να ανησυχείς για ένα οικογενειακό θέμα. Να μην ξέρεις τι θα γίνει στη δουλειά. Να έχεις μια δύσκολη απόφαση μπροστά σου. Όσο κι αν θέλεις, δεν μπορείς να λύσεις όλα αυτά εκείνη τη στιγμή.

Μπορείς όμως να πλύνεις τα πιάτα.

Μπορείς να μαζέψεις το τραπέζι.

Μπορείς να αλλάξεις τα σεντόνια.

Μπορείς να βάλεις σε τάξη ένα δωμάτιο.

Αυτές οι μικρές ολοκληρωμένες πράξεις δίνουν στον εγκέφαλο ένα ξεκάθαρο αποτέλεσμα: «Αυτό το έκανα.» Και σε μια ημέρα γεμάτη αβεβαιότητα, ακόμη και ένα μικρό αίσθημα ολοκλήρωσης μπορεί να είναι ανακουφιστικό. Για κάποιες μαμάδες, η κίνηση είναι πιο αποτελεσματική από την ακινησία

Δεν ηρεμούν όλοι με τον ίδιο τρόπο

Κάποιοι άνθρωποι χρειάζονται ησυχία, λίγα λεπτά μόνοι τους ή έναν περίπατο. Άλλοι, όταν κάθονται και προσπαθούν να «μη σκέφτονται», καταλήγουν να σκέφτονται ακόμη περισσότερο. Η κίνηση μπορεί τότε να λειτουργήσει διαφορετικά. Το σκούπισμα, το δίπλωμα των ρούχων, το πλύσιμο των πιάτων ή η τακτοποίηση ενός συρταριού έχουν έναν συγκεκριμένο ρυθμό. Τα χέρια απασχολούνται και το μυαλό αποκτά μια πιο σταθερή εστίαση. Δεν σημαίνει ότι το πρόβλημα εξαφανίζεται. Σημαίνει ότι για λίγο σταματά να καταλαμβάνει όλο τον χώρο. Ένα πιο τακτοποιημένο σπίτι μπορεί να σημαίνει λιγότερο οπτικό «θόρυβο»

Ειδικά στην καθημερινότητα μιας οικογένειας, το σπίτι σπάνια μένει τακτοποιημένο για πολύ. Παιχνίδια στο πάτωμα, ρούχα στον καναπέ, πιάτα στον νεροχύτη, σχολικές τσάντες, πράγματα που πρέπει να μπουν στη θέση τους. Όταν ήδη νιώθεις πιεσμένη, όλη αυτή η ακαταστασία μπορεί να προσθέσει ακόμη ένα επίπεδο έντασης. Γι’ αυτό, κάποιες φορές, η ανάγκη για καθάρισμα δεν αφορά μόνο την καθαριότητα. Αφορά την ανάγκη να μειωθεί λίγο ο «θόρυβος» γύρω σου.

Ένας καθαρός πάγκος, ένα στρωμένο κρεβάτι ή ένα τακτοποιημένο σαλόνι δεν λύνουν τα προβλήματα της ημέρας. Μπορούν όμως να κάνουν τον χώρο να μοιάζει πιο ήρεμος και, μαζί του, να νιώσεις κι εσύ λίγο πιο ήρεμη.

Το καθάρισμα μπορεί να δίνει και την αίσθηση ενός μικρού «τέλους»

Το άγχος πολλές φορές μεγαλώνει όταν υπάρχουν πολλές ανοιχτές εκκρεμότητες. Ένα email που δεν έχει απαντηθεί. Μια δουλειά που δεν έχει ολοκληρωθεί. Μια συζήτηση που έμεινε στη μέση. Μια απόφαση που συνεχώς αναβάλλεται. Η καθημερινότητα μιας μαμάς μπορεί να είναι γεμάτη τέτοιες εκκρεμότητες. Αντίθετα, μια καθαρή κουζίνα έχει κάτι πολύ συγκεκριμένο: τελείωσε. Το ίδιο και ένα άδειο καλάθι με τα άπλυτα ή ένα τακτοποιημένο παιδικό δωμάτιο.

Δεν είναι απαραίτητα τελειομανία. Μπορεί απλώς να είναι η ανάγκη να ολοκληρώσεις κάτι μέσα σε μια ημέρα όπου πολλά πράγματα παραμένουν ανοιχτά. Μερικές φορές το καθάρισμα είναι και ένας τρόπος φροντίδας Υπάρχουν άνθρωποι που δυσκολεύονται να πουν «σε φροντίζω» με λόγια. Το δείχνουν μέσα από πράξεις.

Ετοιμάζουν κάτι να φάει η οικογένεια. Βάζουν ένα πλυντήριο. Τακτοποιούν το σπίτι. Φροντίζουν ώστε το επόμενο πρωί να υπάρχουν λιγότερα πράγματα που πρέπει να γίνουν. Για μια μαμά, αυτή η πρακτική φροντίδα μπορεί να αποτελεί μεγάλο κομμάτι της καθημερινότητας. Και κάποιες φορές, όταν όλα γύρω μοιάζουν δύσκολα, το να φροντίσεις έστω ένα μικρό κομμάτι του σπιτιού μπορεί να είναι ο δικός σου τρόπος να πεις: «Κάτι μπορώ να κάνω.»

Και μετά υπάρχει και ο αυριανός εαυτός σου

Έχεις παρατηρήσει ποτέ ότι το βραδινό συμμάζεμα σε κάνει να νιώθεις καλύτερα το επόμενο πρωί; Η κουζίνα είναι καθαρή, τα πιάτα έχουν μπει στη θέση τους, ο πάγκος είναι άδειος και το σπίτι μοιάζει λίγο πιο ήρεμο. Το πρωί δεν ξεκινάς με όλα όσα άφησες πίσω σου από την προηγούμενη ημέρα. Αυτό μπορεί να είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο κάποιος επιλέγει να καθαρίσει όταν είναι αγχωμένος: δεν φροντίζει μόνο το «τώρα», αλλά δημιουργεί ένα λίγο πιο εύκολο «αύριο».

Πρέπει να προσέξεις αν…

Το να καθαρίζεις όταν είσαι αγχωμένη δεν είναι από μόνο του κάτι ανησυχητικό. Για πολλούς ανθρώπους είναι ένας απολύτως φυσιολογικός τρόπος εκτόνωσης, οργάνωσης και επαναφοράς μιας αίσθησης ισορροπίας. Αν όμως αισθάνεσαι ότι πρέπει να καθαρίσεις για να μπορέσεις να ηρεμήσεις, ότι δεν μπορείς να σταματήσεις ή ότι η ανάγκη για καθαριότητα αρχίζει να επηρεάζει την καθημερινότητά σου, τότε αξίζει να δεις τι κρύβεται πίσω από αυτή τη συμπεριφορά. Το ζητούμενο δεν είναι να είναι το σπίτι τέλειο. Είναι να είσαι εσύ καλά. Τελικά, ίσως δεν καθαρίζεις επειδή θέλεις τα πάντα τέλεια. Μπορεί απλώς να προσπαθείς να ξαναβρείς μια αίσθηση τάξης σε μια στιγμή που μέσα σου επικρατεί αναστάτωση.

Γιατί, όταν δεν μπορείς να ελέγξεις όλα όσα συμβαίνουν στη ζωή σου, είναι ανθρώπινο να στραφείς σε κάτι που μπορείς να αλλάξεις άμεσα.

Έναν καθαρό πάγκο.

Ένα τακτοποιημένο δωμάτιο.

Έναν άδειο νεροχύτη.

Και ίσως, κάπου ανάμεσα στη σκούπα και το σφουγγάρισμα, να βρίσκεις για λίγα λεπτά και λίγο χώρο να ανασάνεις.