Το εμβόλιο της γρίπης στην εγκυμοσύνη

Η γρίπη στην εγκυμοσύνη δεν είναι απλώς μια ενοχλητική λοίμωξη. Μπορεί να εξελιχθεί πιο σοβαρά σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό και να αυξήσει τον κίνδυνο επιπλοκών για τη μητέρα και το μωρό.

Οι ειδικοί συμφωνούν ότι ο εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη είναι ασφαλής και βοηθά σημαντικά στη μείωση του κινδύνου σοβαρής νόσησης. Παρότι μέτρα όπως το συχνό πλύσιμο των χεριών και η αποφυγή επαφής με άτομα που νοσούν είναι χρήσιμα, το εμβόλιο παραμένει ο πιο αποτελεσματικός τρόπος προστασίας.

Γιατί η γρίπη είναι πιο επικίνδυνη στην εγκυμοσύνη

Κατά την εγκυμοσύνη, το σώμα υφίσταται αλλαγές στο ανοσοποιητικό, στο καρδιοαναπνευστικό σύστημα και στη συνολική λειτουργία του οργανισμού. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να κάνουν μια ιογενή λοίμωξη όπως η γρίπη πιο επιβαρυντική.

Οι έγκυες έχουν αυξημένη πιθανότητα να εμφανίσουν σοβαρές επιπλοκές, όπως πνευμονία. Μελέτες δείχνουν ότι ο αντιγριπικός εμβολιασμός μπορεί να μειώσει περίπου κατά 40% τον κίνδυνο νοσηλείας λόγω γρίπης στην εγκυμοσύνη.

Η υψηλή θερμοκρασία και η έντονη συστηματική λοίμωξη μπορεί επίσης να δυσκολέψουν την πορεία της κύησης. Γι’ αυτό οι επαγγελματικές ιατρικές εταιρείες συστήνουν τον εμβολιασμό σε όλες τις εγκύους, εκτός αν υπάρχει σαφής αντένδειξη.

Πώς προστατεύει και το μωρό

Το όφελος δεν περιορίζεται μόνο στη μητέρα. Όταν η έγκυος κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο, ο οργανισμός της παράγει αντισώματα απέναντι στον ιό και αυτά τα αντισώματα περνούν μέσω του πλακούντα στο έμβρυο.

Μετά τη γέννηση, η προστασία συνεχίζεται σε έναν βαθμό και μέσω του θηλασμού. Αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, επειδή τα βρέφη κάτω των 6 μηνών είναι πιο ευάλωτα στις επιπλοκές της γρίπης, αλλά είναι πολύ μικρά για να εμβολιαστούν.

Έρευνες έχουν δείξει ότι τα μωρά γυναικών που εμβολιάστηκαν στην εγκυμοσύνη έχουν σημαντικά μικρότερο κίνδυνο να νοσήσουν από γρίπη στους πρώτους μήνες της ζωής τους. Σε ορισμένες μελέτες, η μείωση του κινδύνου πριν από τους 6 μήνες έφτασε το 63%, ενώ άλλη μελέτη κατέγραψε αποτελεσματικότητα 58% στην πρόληψη της γρίπης κατά το πρώτο τρίμηνο ζωής.

Είναι ασφαλές το αντιγριπικό εμβόλιο στην κύηση;

Ναι, το αντιγριπικό εμβόλιο θεωρείται ασφαλές για την έγκυο και το μωρό. Χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια σε εκατομμύρια εγκυμοσύνες και δεν έχει συσχετιστεί με προβλήματα στην κύηση ή με συγγενείς ανωμαλίες.

Η ασφάλεια του εμβολίου συνεχίζει να επιβεβαιώνεται από μεγάλες μελέτες. Σε έρευνα που ανέλυσε περισσότερες από 117.500 εγκυμοσύνες, ο εμβολιασμός κατά της γρίπης δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο αποβολής, ακόμη και όταν έγινε νωρίς στην εγκυμοσύνη.

Σημαντικό είναι επίσης ότι το ενέσιμο αντιγριπικό εμβόλιο δεν περιέχει ζωντανό ιό. Περιέχει αδρανοποιημένα τμήματα του ιού, τα οποία ενεργοποιούν την ανοσολογική απόκριση χωρίς να προκαλούν γρίπη.

Μπορεί το εμβόλιο να προκαλέσει γρίπη;

Όχι. Το αντιγριπικό εμβόλιο σε ενέσιμη μορφή δεν μπορεί να προκαλέσει γρίπη, επειδή δεν περιέχει ζωντανό ενεργό ιό. Ενδέχεται κάποιοι άνθρωποι να εμφανίσουν ήπια συμπτώματα μετά τον εμβολιασμό, αλλά αυτά σχετίζονται με την αντίδραση του ανοσοποιητικού και όχι με λοίμωξη από γρίπη.

Το ρινικό εμβόλιο, που περιέχει εξασθενημένο ζωντανό ιό, δεν συνιστάται στην εγκυμοσύνη. Για τις εγκύους προτείνεται η ενέσιμη μορφή.

Πότε πρέπει να γίνει το εμβόλιο

Το αντιγριπικό εμβόλιο χρειάζεται κάθε χρόνο, επειδή τα στελέχη του ιού που κυκλοφορούν αλλάζουν από σεζόν σε σεζόν. Η εποχική γρίπη εμφανίζεται συνήθως από τον Οκτώβριο έως τον Μάιο, γι’ αυτό συστήνεται ο εμβολιασμός στις αρχές του φθινοπώρου, ιδανικά μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.

Αν η έγκυος βρίσκεται στο τρίτο τρίμηνο μέσα στο καλοκαίρι και το εμβόλιο είναι ήδη διαθέσιμο, μπορεί να το κάνει νωρίτερα. Ακόμη όμως κι αν χαθεί το φθινοπωρινό διάστημα, ο εμβολιασμός παραμένει χρήσιμος αργότερα, αφού η περίοδος γρίπης μπορεί να κρατήσει για μήνες.

Το εμβόλιο μπορεί να χορηγηθεί σε οποιοδήποτε τρίμηνο της εγκυμοσύνης.

Πού μπορεί να γίνει το εμβόλιο

Η έγκυος μπορεί να κάνει το αντιγριπικό εμβόλιο στο ιατρείο του γιατρού της κατά τη διάρκεια προγεννητικής επίσκεψης, αλλά και σε φαρμακεία ή άλλα πιστοποιημένα σημεία εμβολιασμού ενηλίκων. Δεν απαιτείται συνήθως ειδική παραπομπή για να γίνει ο εμβολιασμός.

Αν είναι πιο εύκολο να προγραμματιστεί σε φαρμακείο παρά στο μαιευτικό ή γυναικολογικό ιατρείο, αυτό θεωρείται αποδεκτή και ασφαλής επιλογή.

Πιθανές παρενέργειες και τι να περιμένετε

Οι παρενέργειες του αντιγριπικού εμβολίου είναι συνήθως ήπιες και παροδικές. Πολλοί άνθρωποι δεν εμφανίζουν καμία ενόχληση.

• πόνος, ευαισθησία ή ερυθρότητα στο σημείο της ένεσης
• ήπια κόπωση
• χαμηλός πυρετός
• μυαλγίες ή αίσθημα καταβολής για μία έως δύο ημέρες

Τα συμπτώματα, όταν εμφανίζονται, ξεκινούν συνήθως λίγο μετά τον εμβολιασμό και υποχωρούν γρήγορα. Οι σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις είναι πολύ σπάνιες, αλλά χρειάζονται άμεση ιατρική αντιμετώπιση αν προκύψουν.

Το βασικό συμπέρασμα

Ο αντιγριπικός εμβολιασμός στην εγκυμοσύνη αποτελεί ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή πρόληψης. Προστατεύει τη μητέρα από σοβαρή νόσηση, μειώνει την πιθανότητα νοσηλείας και προσφέρει πολύτιμη παθητική ανοσία στο βρέφος τους πρώτους μήνες της ζωής του.

Για εξατομικευμένη καθοδήγηση, η τελική απόφαση πρέπει πάντα να λαμβάνεται σε συνεννόηση με τον θεράποντα γιατρό, ειδικά όταν υπάρχει ιστορικό αλλεργιών ή άλλων ιατρικών ιδιαιτεροτήτων.