Πώς να χτίσετε σιγουριά μέσα στην ανασφάλεια: Η στρατηγική ενός ειδικού για γονείς

Η αναμονή για ένα αποτέλεσμα ή η αίσθηση ότι κάτι αλλάζει χωρίς να γνωρίζουμε το πώς, μπορεί να προκαλέσει έντονη ανησυχία σε έναν άνθρωπο, ανεξάρτητα από την ηλικία του. Για ένα παιδί, αυτή η έλλειψη ελέγχου μεταφράζεται συχνά σε μια βαθιά ανασφάλεια, καθώς προσπαθεί να κατανοήσει έναν κόσμο που μοιάζει απρόβλεπτος. Η Dr. Becky Kennedy, κλινική ψυχολόγος και ιδρύτρια της πλατφόρμας Good Inside, υποστηρίζει ότι ο τρόπος με τον οποίο περιγράφουμε μια κατάσταση μπορεί να αλλάξει ριζικά το πώς την βιώνουν οι γύρω μας.

Σύμφωνα με την Kennedy, η αβεβαιότητα από μόνη της δεν είναι ο κύριος εχθρός της ψυχικής ηρεμίας. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην «ανώνυμη» αβεβαιότητα – σε όλα εκείνα που συμβαίνουν αλλά κανείς δεν κατονομάζει. Όταν οι γονείς προσπαθούν να ωραιοποιήσουν μια κατάσταση ή να προσποιηθούν ότι έχουν όλες τις απαντήσεις, συχνά επιτείνουν την ανασφάλεια του παιδιού, αντί να την καθησυχάζουν.

Η φόρμουλα των τριών βημάτων

Για να βοηθήσουμε τα παιδιά να διαχειριστούν το άγνωστο, η Dr. Kennedy προτείνει μια απλή αλλά αποτελεσματική δομή επικοινωνίας. Αυτή η στρατηγική βασίζεται στην ειλικρίνεια και τη διατήρηση της σύνδεσης μεταξύ γονέα και παιδιού.

Ξεκινήστε με τα δεδομένα: Αναφέρετε όσα γνωρίζετε με βεβαιότητα για την παρούσα φάση.

Αναγνωρίστε το άγνωστο: Παραδεχτείτε ανοιχτά τι είναι αυτό που δεν γνωρίζετε ακόμα.

Κλείστε με μια σταθερά: Επιστρέψτε σε κάτι σίγουρο που αφορά τη μεταξύ σας σχέση ή την υποστήριξη που θα παρέχετε.

Η εφαρμογή στην πράξη: Το παράδειγμα του αθλητισμού

Ας υποθέσουμε ότι ένα παιδί συμμετέχει σε δοκιμαστικά για μια ποδοσφαιρική ομάδα και αγωνιά για το αποτέλεσμα. Ένας γονέας μπορεί να χρησιμοποιήσει τη μέθοδο ως εξής:

«Αυτά είναι όσα ξέρω: Έκανες πολλή προπόνηση και προσπάθησες πολύ. Θέλεις πραγματικά να μπεις σε αυτή την ομάδα και υπάρχουν πολλά ικανά παιδιά που διεκδικούν μια θέση. Αυτό που δεν ξέρω, είναι αν τελικά θα σε επιλέξουν. Όμως, ξέρω και κάτι ακόμα: Όποιο κι αν είναι το αποτέλεσμα, θα το αντιμετωπίσουμε μαζί».

Με αυτόν τον τρόπο, το παιδί δεν νιώθει μόνο του μέσα στην αγωνία του. Η ανασφάλεια μειώνεται, όχι γιατί πήρε την απάντηση που ήθελε, αλλά γιατί ο γονέας έγινε ο «συνοδηγός» του σε μια δύσκολη διαδρομή.

Το παράδειγμα του πιλότου

Η Kennedy χρησιμοποιεί μια εύστοχη παρομοίωση για να εξηγήσει γιατί η επικοινωνία είναι απαραίτητη σε περιόδους κρίσης. Φανταστείτε ότι βρίσκεστε σε ένα αεροπλάνο που περνά από έντονες αναταράξεις. Αν ο πιλότος δεν μιλήσει καθόλου, οι επιβάτες κυριεύονται από φόβο. Αν όμως ο πιλότος ενημερώσει: «Περνάμε από αναταράξεις. Δεν ξέρω ακριβώς πόσο θα διαρκέσουν, αλλά θα σας ενημερώσω μόλις έχω νεότερα», το κλίμα αλλάζει.

Παρόλο που ο πιλότος δεν σταμάτησε τις αναταράξεις, η διαφάνειά του προσφέρει ανακούφιση. Οι άνθρωποι νιώθουν πιο ασφαλείς όταν εκείνος που έχει την ευθύνη αναγνωρίζει την πραγματικότητα και επικοινωνεί με ειλικρίνεια.

Γιατί η ειλικρίνεια νικά την ψεύτικη σιγουριά

Πολλοί γονείς φοβούνται ότι αν παραδεχτούν την άγνοιά τους, θα φανεί ότι χάνουν τον έλεγχο. Στην πραγματικότητα συμβαίνει το αντίθετο. Η προσποίηση δημιουργεί ένα κενό εμπιστοσύνης. Τα παιδιά έχουν την ικανότητα να αντιλαμβάνονται την ένταση, ακόμα κι όταν δεν την κατονομάζουμε. Όταν οι λέξεις μας δεν ταιριάζουν με το συναίσθημα που εισπράττουν, η ανασφάλεια μεγαλώνει.

Η χρήση αυτής της μεθόδου βοηθά στην οικοδόμηση ψυχικής ανθεκτικότητας. Μαθαίνει στα παιδιά ότι η αβεβαιότητα είναι μέρος της ζωής και ότι δεν χρειάζεται να έχουμε όλες τις απαντήσεις για να νιώθουμε σταθεροί. Η σταθερότητα δεν προέρχεται από την πρόβλεψη του μέλλοντος, αλλά από τη βεβαιότητα ότι υπάρχει ένα υποστηρικτικό πλαίσιο που θα παραμείνει ενεργό, ό,τι κι αν συμβεί.

Υιοθετώντας αυτή τη στάση, μετατρέπουμε τις στιγμές αβεβαιότητας σε ευκαιρίες σύνδεσης. Η προθυμία μας να μιλήσουμε για το δύσκολο και το άγνωστο είναι το πιο ισχυρό εργαλείο που διαθέτουμε για να προσφέρουμε στα παιδιά μας τη συναισθηματική ασφάλεια που χρειάζονται.