Γιατί η ώρα του ύπνου διχάζει τους γονείς

Η ώρα του ύπνου είναι από τα σημεία της γονεϊκότητας όπου οι συμβουλές πέφτουν βροχή και συχνά αλληλοαναιρούνται. «Μείνε στο δωμάτιο». «Φύγε για να μάθει». «Κούνα το μέχρι να αποκοιμηθεί». «Μην το συνηθίσεις στην αγκαλιά». Πριν καν έρθει ένα μωρό στο σπίτι, πολλοί γονείς έχουν ήδη ακούσει σχεδόν κάθε πιθανό κανόνα.

Στη δική μας καθημερινότητα, το πιο μικρό μου παιδί εξακολουθεί τις περισσότερες νύχτες να θέλει να κάθομαι δίπλα του μέχρι να το πάρει ο ύπνος. Για ένα διάστημα το αντιμετώπιζα σαν «συνήθεια» που έπρεπε να διορθωθεί, με την αγωνία ότι θα δυσκολευτεί να κοιμηθεί μόνο του αργότερα.

Με τον καιρό, όμως, παρατήρησα κάτι πολύ πρακτικό. Όταν μένω κοντά, αποκοιμιέται σε λίγα λεπτά. Όταν προσπαθώ να φύγω νωρίς, η διαδικασία μπορεί να τραβήξει πολύ περισσότερο, με περισσότερη ένταση και για τους δύο.

Έτσι, αυτά τα ήσυχα λεπτά τα αξιοποιώ για μικρές εκκρεμότητες: να απαντήσω σε μηνύματα, να οργανώσω μια παραγγελία από το σούπερ μάρκετ ή απλώς να καθίσω ήρεμα, όσο εκείνο χαλαρώνει. Το αποτέλεσμα είναι απλό: νιώθει ασφάλεια, κοιμάται πιο γρήγορα και η βραδιά κλείνει με λιγότερη πίεση.

Όταν η παρουσία του γονέα κάνει τη ρουτίνα πιο εύκολη

Πολλά παιδιά δεν δυσκολεύονται επειδή «δεν θέλουν» να κοιμηθούν, αλλά επειδή το πέρασμα από την εγρήγορση στην ηρεμία χρειάζεται χρόνο και στήριξη. Για κάποια, αρκεί μια σταθερή ρουτίνα. Για άλλα, η σιωπηλή παρουσία ενός ενήλικα λειτουργεί σαν σήμα ότι όλα είναι εντάξει.

Στην πράξη, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι μια «παρέμβαση» που υποτίθεται πως θα φέρει ανεξαρτησία, τελικά επιμηκύνει την ώρα του ύπνου και αυξάνει την ένταση στο σπίτι. Και όταν οι γονείς είναι ήδη κουρασμένοι, η βιώσιμη λύση είναι συχνά αυτή που μειώνει τη συνολική πίεση, όχι απαραίτητα αυτή που ακούγεται καλύτερα στη θεωρία.

Τι υποστηρίζει η ψυχοθεραπεύτρια Zara Kadir για τις νυχτερινές αφυπνίσεις

Μια ανάρτηση της ψυχοθεραπεύτριας Zara Kadir στο Instagram έφερε ξανά στο προσκήνιο το ερώτημα για το sleep training και το κατά πόσο ταιριάζει σε κάθε οικογένεια. Η ίδια μοιράζεται σκέψεις της ως και εξηγεί ότι η προσέγγισή της βασίζεται τόσο στην κλινική εμπειρία όσο και στη δική της πραγματικότητα ως μητέρα.

Σύμφωνα με την οπτική της, το κλάμα ενός μωρού δεν είναι «κόλπο» ή χειρισμός, αλλά τρόπος επικοινωνίας. Τα μωρά, όπως σημειώνει, είναι βιολογικά προσανατολισμένα στο να αναζητούν παρηγοριά από τους φροντιστές τους, ιδιαίτερα τις ώρες που αισθάνονται ευάλωτα.

Η βασική ιδέα είναι ότι η ικανότητα αυτορρύθμισης δεν εμφανίζεται απότομα, αλλά χτίζεται σταδιακά. Με επαναλαμβανόμενες εμπειρίες όπου ένας έμπιστος ενήλικας ανταποκρίνεται, το παιδί μαθαίνει με τον χρόνο να ηρεμεί πιο εύκολα.

«Χρειάζομαι απλώς αγκαλιά»: η ανάγκη για ανθρώπινη επαφή

Ένα σημείο που ξεχωρίζει στην τοποθέτησή της είναι η υπενθύμιση πως, μερικές φορές, αυτό που ζητούν τα παιδιά τη νύχτα είναι κάτι πολύ απλό: ανθρώπινη επαφή. Αναφέρεται σε εμπειρία με τον γιο της, όταν ξυπνούσε γύρω στα δυόμισι και ρωτούσε: «Θα με πάρεις αγκαλιά».

Η φράση αυτή λειτουργεί ως υπενθύμιση ότι, πίσω από τις νυχτερινές αφυπνίσεις, μπορεί να υπάρχει ανάγκη για εγγύτητα και ασφάλεια, όχι «κακή συνήθεια».

Επιπλέον, επισημαίνει κάτι που συχνά ξεχνιέται στη συζήτηση: ούτε οι ενήλικες κοιμούνται πάντα αδιάκοπα. Μπορεί να ξυπνήσουμε για να αλλάξουμε στάση, να τραβήξουμε την κουβέρτα ή να πιούμε νερό. Με αυτή τη λογική, δεν είναι παράξενο που ξυπνούν και τα μωρά και, ορισμένες φορές, χρειάζονται βοήθεια για να ξανακοιμηθούν.

Δείτε Επίσης

6 χαρακτηριστικά που κάνουν μοναδικά τα μωρά του Ιουλίου

Γιατί ζητά προσοχή στις μεθόδους «αφήνω να κλάψει»

Η Zara Kadir τονίζει ότι προσωπικά δεν προτείνει πρακτικές sleep training που βασίζονται στο να αφήνεται το μωρό να κλαίει χωρίς παρηγοριά για συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα. Το σκεπτικό της συνδέεται με το πώς μπορεί να βιώνει το παιδί την απουσία ανταπόκρισης, ειδικά όταν η ανάγκη του είναι έντονη.

Αναφέρεται επίσης σε μελέτη του 2012, σύμφωνα με την οποία, σε πρόγραμμα sleep training που περιλάμβανε περιόδους κλάματος χωρίς παρηγοριά, τα επίπεδα ορμόνης στρες στα μωρά παρέμεναν αυξημένα ακόμη και όταν είχαν σταματήσει να κλαίνε. Το συμπέρασμα που υπογραμμίζει είναι ότι η σιωπή δεν σημαίνει πάντα και ανακούφιση.

Παράλληλα, αναγνωρίζεται ότι η έρευνα γύρω από το sleep training συνεχίζει να εξελίσσεται και ότι υπάρχουν διαφορετικές επιστημονικές και κλινικές προσεγγίσεις. Αυτό κάνει ακόμη πιο σημαντικό, για πολλές οικογένειες, να σταθμίζουν προσεκτικά τις επιλογές τους και να μην οδηγούνται από πίεση.

Τι μπορεί να κρατήσει ένας γονέας από αυτή τη συζήτηση

Ένα μήνυμα που συχνά βρίσκει ανταπόκριση σε γονείς είναι η φράση «you cannot spoil a child with love»: η αγάπη από μόνη της δεν «κακομαθαίνει». Η σταθερή, ζεστή ανταπόκριση στις ανάγκες ενός παιδιού μπορεί, με τον χρόνο, να στηρίξει την αυτοπεποίθηση και την αίσθηση ασφάλειας, που αποτελούν βάση και για την ανεξαρτησία.

Το κρίσιμο είναι ότι δεν υπάρχει μία λύση για όλους. Η ώρα του ύπνου επηρεάζεται από την ηλικία, την ιδιοσυγκρασία του παιδιού, την κούραση της οικογένειας, τις συνθήκες του σπιτιού και την ψυχική αντοχή των φροντιστών.

• Παρατηρήστε τι μειώνει τη συνολική ένταση στο σπίτι, όχι μόνο τι «πρέπει» να δουλέψει θεωρητικά.
• Αξιολογήστε αν η παρουσία σας βοηθά το παιδί να ηρεμεί γρήγορα ή αν παρατείνει τη διαδικασία.
• Αν δοκιμάζετε αλλαγές, κάντε το σταδιακά και με συνέπεια, ώστε το παιδί να προσαρμόζεται χωρίς απότομες μεταβάσεις.
• Αν νιώθετε αμφιβολία ή ενοχές, συζητήστε το με παιδίατρο ή ειδικό ψυχικής υγείας που γνωρίζει την ηλικία και τις ανάγκες του παιδιού.

Για τη δική μας οικογένεια, προς το παρόν, η επιλογή να μένω δίπλα του μέχρι να αποκοιμηθεί είναι η πιο λειτουργική. Ίσως αργότερα αυτό να αλλάξει φυσικά. Μέχρι τότε, αυτά τα λίγα ήρεμα λεπτά είναι ένα μικρό «κλείσιμο» της ημέρας που μας αφήνει και τους δύο πιο ήρεμους.