Οι καθημερινές νοητικές συνήθειες που μπλοκάρουν την ευτυχία των γονιών (και τι βοηθά, σύμφωνα με θεραπευτές)

Υπάρχουν μέρες που ξυπνάς και κάτι δεν «κουμπώνει». Πριν καν σηκωθείς, ανοίγεις το κινητό και βλέπεις μια ροή από χαμογελαστές οικογένειες, τακτοποιημένα σπίτια και ανθρώπους που μοιάζουν να τα προλαβαίνουν όλα.

Για πολλούς γονείς, αυτή η εικόνα μεταφράζεται σε μια σιωπηλή απαίτηση: να είσαι ευγνώμων, οργανωμένος, υπομονετικός και μόνιμα σε καλή διάθεση, την ίδια στιγμή που τρέχεις για δουλειές, σχολεία, υποχρεώσεις και απρόοπτα.

Οι θεραπευτές, ωστόσο, επιμένουν ότι το πρόβλημα συχνά δεν είναι πως «δεν είσαι αρκετά χαρούμενος». Είναι ορισμένες καθημερινές νοητικές συνήθειες που, χωρίς να το καταλαβαίνεις, ροκανίζουν την ηρεμία και την ικανοποίηση μέσα στη μέρα.

Η πιο συχνή συνήθεια που μπλοκάρει την ευτυχία

Σύμφωνα με την Tamika Lewis, κλινική διευθύντρια και ιδρύτρια του WOC Therapy στην Καλιφόρνια, από τους μεγαλύτερους «διαταράκτες» της ευτυχίας είναι το να παγιδεύεται κάποιος στη ντροπή, την ενοχή και τη συνεχή ανησυχία.

Όταν μένεις κολλημένος σε αυτά τα συναισθήματα, είναι σαν να εγκαταλείπεις το παρόν. Το μυαλό πηγαίνει ξανά και ξανά σε κάτι που έγινε (και σε βαραίνει) ή τρέχει μπροστά σε πιθανά σενάρια που δεν έχουν συμβεί.

Σε πρακτικό επίπεδο, αυτό φαίνεται στις πιο μικρές στιγμές. Ετοιμάζεις τσάντες για το σχολείο, αλλά το μυαλό σου είναι σε μια κουβέντα της προηγούμενης μέρας.

Κάθεσαι δίπλα στο παιδί σου, όμως μέσα σου «τρέχει» ήδη το αυριανό πρόγραμμα. Με τον καιρό, αυτή η μόνιμη μετατόπιση μακριά από το τώρα συσσωρεύεται και κάνει την καθημερινότητα πιο βαριά.

Η Lewis προτείνει να καλλιεργείται η αυτοσυμπόνια και η συνειδητή επίγνωση (mindfulness), ώστε να επιστρέφεις στο παρόν όταν παρατηρείς ότι χάθηκες στις σκέψεις.

Παράλληλα, ακόμη και μια απλή πρακτική ευγνωμοσύνης μπορεί να μετακινήσει την προσοχή σου σε ό,τι λειτουργεί, ακόμη κι αν η μέρα είναι μπερδεμένη.

Γιατί η σύγκριση ρίχνει αθόρυβα τη διάθεση

Η Stephanie Dahlberg, αδειοδοτημένη κλινική κοινωνική λειτουργός, εξηγεί ότι η σύγκριση είναι ένας ύπουλος τρόπος να μειώνεται η αίσθηση ευτυχίας.

Το φαινόμενο γίνεται εντονότερο στα social media, όπου συνήθως βλέπεις τα «καλύτερα στιγμιότυπα» των άλλων. Ακόμη και χωρίς να το σκέφτεσαι συνειδητά, ο εγκέφαλος κάνει μετρήσεις και συγκρίσεις.

Για έναν γονιό, αυτό μπορεί να μοιάζει με ατελείωτο scrolling: ιδέες για τέλεια ταπεράκια, άψογες κουζίνες, φωτογραφίες από διακοπές. Και ξαφνικά, η δική σου πραγματικότητα μοιάζει «λίγη», ενώ στην ουσία είναι απλώς η κανονική οικογενειακή ζωή.

Μια απλή αλλαγή που προτείνεται συχνά είναι να αποφεύγεις τα social media αμέσως μετά το ξύπνημα. Έτσι, ξεκινάς τη μέρα χωρίς να μπαίνεις από νωρίς σε τροχιά σύγκρισης.

Η πίεση από τις σκέψεις «πρέπει»

Ένα ακόμη μοτίβο που εμφανίζεται συχνά είναι τα «πρέπει». Σκέψεις όπως «πρέπει να έχω περισσότερη υπομονή», «πρέπει να τα έχω όλα υπό έλεγχο» ή «πρέπει να είμαι πιο παραγωγικός/ή» τροφοδοτούν έναν κύκλο αυτοπίεσης.

Αντί να σε βοηθούν να βελτιωθείς, σε κρατούν εγκλωβισμένο/η σε ένα ιδανικό σενάριο: το πώς θα ήταν η ζωή «αν» τα έκανες όλα τέλεια. Οι θεραπευτές προτείνουν να επιστρέφεις σε αυτό που συμβαίνει τώρα, όπως είναι, και να αξιολογείς τι είναι ρεαλιστικό για τη συγκεκριμένη μέρα.

Όταν χάνεις τη σύνδεση με τον εαυτό σου

Η ψυχοθεραπεύτρια Sadaf Siddiqi αναφέρει ότι ένα ακόμη βασικό θέμα είναι η αδύναμη σύνδεση με τον εαυτό. Αυτό μπορεί να σημαίνει ότι δεν έχεις ξεκάθαρη εικόνα για τις ανάγκες σου, τις αξίες σου ή τα όριά σου, ειδικά όταν η προσοχή σου είναι μονίμως στους άλλους.

Δείτε Επίσης

Η Jo Frost (Supernanny) εξηγεί τι κάνουν σωστά ο πρίγκιπας Γουίλιαμ και η Κέιτ Μίντλετον στην ανατροφή των παιδιών τους

Με τον χρόνο, αυτό δυσκολεύει το αίσθημα πληρότητας. Αν αντιδράς συνεχώς σε απαιτήσεις, υποχρεώσεις και ανάγκες γύρω σου, μπορεί να μένεις χωρίς χώρο για να «τσεκάρεις» πώς είσαι εσύ και τι χρειάζεσαι για να σταθείς καλύτερα μέσα στη μέρα.

Τι βοηθά στην πράξη, σύμφωνα με θεραπευτές

Το κοινό μήνυμα των ειδικών είναι ότι η ευτυχία δεν είναι κάτι που το πετυχαίνεις όταν τελειώσεις τη λίστα υποχρεώσεων. Πιο συχνά, γίνεται αισθητή όταν μειώνεται η παγίδευση σε ενοχές, συγκρίσεις και «πρέπει» και αυξάνεται η παρουσία στην πραγματική ζωή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι η καθημερινότητα γίνεται ξαφνικά εύκολη ή ήρεμη. Σημαίνει, όμως, ότι μπορείς να αναγνωρίζεις μικρές «ανάσες» που υπάρχουν ήδη, ακόμη και μέσα στο χάος.

• Επιστροφή στο παρόν με μια μικρή παύση και επίγνωση της στιγμής.
• Αυτοσυμπόνια όταν ανεβαίνει η ενοχή ή η ντροπή.
• Μικρές σημειώσεις ευγνωμοσύνης για ό,τι πήγε έστω και λίγο καλά.
• Περιορισμός της πρωινής έκθεσης στα social media, ώστε να μειώνεται η σύγκριση.
• Σύντομο «check-in» με τον εαυτό: ανάγκες, όρια, αντοχές για τη συγκεκριμένη μέρα.

5 FAQ για το νοητικό φορτίο των γονιών και την καθημερινή ευτυχία

1. Γιατί οι γονείς μπορεί να νιώθουν άσχημα ενώ «όλα είναι καλά»;

Η νοητική υπερφόρτωση, η υπερανάλυση και το αίσθημα διαρκούς ευθύνης δυσκολεύουν την παρουσία. Έτσι, ακόμη και όταν τα πράγματα φαίνονται αντικειμενικά εντάξει, η καθημερινότητα δεν «απολαμβάνεται» εύκολα.

2. Ποιος παράγοντας θεωρείται από τους πιο σημαντικούς διαταράκτες της ευτυχίας;

Το να μένεις «κολλημένος/η στο κεφάλι σου» μέσω φαύλων κύκλων σκέψεων, ενοχής, ανησυχίας ή συνεχούς ανακύκλωσης θεμάτων από το παρελθόν και το μέλλον.

3. Πώς επηρεάζουν τα social media τη διάθεση των γονιών;

Ενισχύουν τη σύγκριση με την «καλύτερη εκδοχή» της ζωής των άλλων. Αυτό μπορεί να κάνει την καθημερινότητα να φαίνεται λιγότερο ικανοποιητική ή ανεπαρκής, ακόμη κι αν είναι απολύτως φυσιολογική.

4. Τι είναι οι σκέψεις «πρέπει» και γιατί κουράζουν;

Είναι αυτοκριτικές απαιτήσεις όπως «πρέπει να είμαι καλύτερος/η», που δημιουργούν πίεση και σε απομακρύνουν από την αποδοχή του εφικτού, του ρεαλιστικού και του ανθρώπινου στην καθημερινή ζωή.

5. Ποιες μικρές συνήθειες μπορούν να στηρίξουν την ευεξία;

Η αυτοσυμπόνια, η παρατήρηση μικρών θετικών στιγμών, η ευγνωμοσύνη και η εστίαση στην παρουσία αντί για το κυνήγι μιας μόνιμης κατάστασης «ευτυχίας».