Moana: γιατί τα παιδιά αγαπούν το live-action remake της Disney

Η συζήτηση γύρω από το νέο live-action Moana της Disney άνοιξε πολύ πριν από την προβολή του στις αίθουσες. Πριν ακόμη καθίσει το κοινό στις θέσεις του, είχαν ήδη προηγηθεί έντονες κρίσεις για το αν πρόκειται για ένα αναγκαίο remake ή για μια υπερβολικά ασφαλή επανάληψη της αρχικής ταινίας κινουμένων σχεδίων.

Ωστόσο, η εμπειρία μιας οικογένειας στο σινεμά δείχνει ότι η απόσταση ανάμεσα στις επαγγελματικές κριτικές και στην αντίδραση του νεανικού κοινού μπορεί να είναι μεγάλη. Για αρκετά παιδιά, το ζητούμενο δεν είναι να δουν μια διαφορετική ιστορία, αλλά να ξαναζήσουν μια αγαπημένη αφήγηση με πιο άμεσο και «αληθινό» τρόπο.

Η πρώτη αντίδραση των παιδιών στην αίθουσα

Από την πρώτη εμφάνιση της ηρωίδας στην οθόνη, η αίσθηση οικειότητας ήταν καθοριστική. Ένα μικρό παιδί μπορεί να μην ενδιαφέρεται για το αν μια ταινία ακολουθεί κατά γράμμα το πρωτότυπο ή αν προσθέτει νέα αφηγηματικά στοιχεία. Εκείνο που αναγνωρίζει αμέσως είναι αν βλέπει μπροστά του τον κόσμο που ήδη αγαπά.

Η φράση «είναι η αληθινή Moana» αποτυπώνει ακριβώς αυτό που φαίνεται να πετυχαίνουν αυτά τα remakes. Δεν υπόσχονται πάντα ανατροπή ή ριζική ανανέωση. Προσφέρουν τη γνωστή ιστορία, τα ίδια συναισθηματικά σημεία και τις αναγνωρίσιμες σκηνές, αλλά μέσα από εικόνες που μοιάζουν πιο απτές και κοντινές.

Γιατί η πιστότητα λειτουργεί για το οικογενειακό κοινό

Ένα από τα βασικά επιχειρήματα απέναντι στο φιλμ είναι ότι μένει υπερβολικά κοντά στο πρωτότυπο. Για τους ενήλικες θεατές αυτό μπορεί να μοιάζει περιοριστικό. Για τα παιδιά, όμως, η πιστότητα αυτή είναι συχνά πλεονέκτημα.

Τα μικρότερα μέλη του κοινού συνδέονται έντονα με την επανάληψη. Θέλουν την ίδια ιστορία, τα ίδια τραγούδια, τις ίδιες ατάκες και τις ίδιες συγκινητικές κορυφώσεις. Η προβλεψιμότητα δεν αφαιρεί από την απόλαυση· αντίθετα, την ενισχύει, γιατί τους επιτρέπει να συμμετέχουν ενεργά.

Όταν ένα παιδί ψιθυρίζει διαλόγους λίγο πριν ακουστούν στην οθόνη, αυτό δεν σημαίνει ότι βαριέται. Σημαίνει ότι νιώθει ασφάλεια μέσα σε έναν γνώριμο κόσμο. Η χαρά βρίσκεται ακριβώς στην αναγνώριση αυτού που έρχεται.

Η δύναμη της εικόνας στο live-action

Εκεί όπου η νέα εκδοχή φαίνεται να κερδίζει εντυπώσεις είναι στο οπτικό αποτέλεσμα. Τα τοπία, ο ωκεανός, τα σκηνικά και τα κοστούμια δημιουργούν μια διαφορετική αίσθηση κλίμακας και παρουσίας από εκείνη του animation.

Η αίσθηση του θαυμασμού στην αίθουσα είναι ένα στοιχείο που δύσκολα αποτυπώνεται μόνο μέσα από γραπτές κριτικές. Για το παιδικό κοινό, η μεγάλη οθόνη, οι χρωματισμοί, οι υφές και η αίσθηση ότι ο φανταστικός κόσμος «υπάρχει» μπροστά του παίζουν καθοριστικό ρόλο στην εμπειρία.

Ακόμη και όταν οι θεατές γνωρίζουν ήδη κάθε βασική στροφή της πλοκής, η νέα οπτική παρουσίαση μπορεί να τους κρατήσει προσηλωμένους. Το ενδιαφέρον, σε αυτή την περίπτωση, δεν εξαρτάται μόνο από το τι συμβαίνει, αλλά και από το πώς αυτό παρουσιάζεται.

Η σύγκρουση ανάμεσα σε κριτικούς και θεατές

Οι επαγγελματίες κριτικοί συχνά εξετάζουν μια ταινία με κριτήρια όπως η πρωτοτυπία, η καλλιτεχνική τόλμη ή η ανάγκη ύπαρξης ενός remake. Το οικογενειακό κοινό, όμως, δεν μπαίνει συνήθως στην αίθουσα με τις ίδιες προτεραιότητες.

Για έναν γονιό που θέλει να περάσει δύο ευχάριστες ώρες με τα παιδιά του, πιο σημαντικό είναι αν η ταινία κρατά το ενδιαφέρον τους, αν τους προκαλεί ενθουσιασμό και αν φεύγουν από την αίθουσα συζητώντας τις αγαπημένες τους σκηνές. Σε αυτό το επίπεδο, η επιτυχία μετριέται διαφορετικά.

Χαρακτηριστική είναι και η παιδική απορία απέναντι στην ίδια την έννοια του κριτικού: ποιος αποφασίζει αν μια ταινία είναι καλή και με βάση ποια εμπειρία; Όταν το βασικό κοινό μιας ταινίας είναι τα παιδιά, η δική τους αντίδραση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Τι δείχνει η ανταπόκριση του κοινού

Πέρα από τις αυστηρές κριτικές, η συνολική ανταπόκριση του κοινού φαίνεται θερμότερη. Σύμφωνα με στοιχεία από το PostTrak, το 78% των γονιών που παρακολούθησαν την ταινία δήλωσαν ότι θα τη συνέστηναν σε άλλες οικογένειες.

Αυτό το στοιχείο δεν σημαίνει ότι η ταινία κερδίζει όλους τους θεατές στον ίδιο βαθμό. Δείχνει όμως ότι η εμπειρία μέσα στην αίθουσα, ειδικά για οικογένειες με μικρά παιδιά, είναι συχνά πιο θετική από ό,τι προϊδεάζει ο τόνος των κριτικών κειμένων.

Η σύσταση από στόμα σε στόμα παραμένει βασικός δείκτης για τις οικογενειακές προβολές. Όταν οι γονείς βλέπουν τα παιδιά τους να βγαίνουν ενθουσιασμένα, η τελική αποτίμηση επηρεάζεται περισσότερο από αυτή τη ζωντανή αντίδραση παρά από μια αρνητική αξιολόγηση στον Τύπο.

Αξίζει για μια οικογενειακή έξοδο;

Για όσους αναρωτιούνται αν το live-action Moana δικαιολογεί το κόστος μιας εξόδου στο σινεμά, η απάντηση εξαρτάται κυρίως από το τι αναζητούν. Αν το ζητούμενο είναι μια πλήρως ανανεωμένη εκδοχή με μεγάλες αποκλίσεις από το πρωτότυπο, η ταινία ίσως να μην καλύψει αυτές τις προσδοκίες.

Αν όμως ο στόχος είναι μια κινηματογραφική εμπειρία που θα απευθυνθεί άμεσα στα παιδιά, θα αξιοποιήσει τη δύναμη της αναγνωρισιμότητας και θα μεταφέρει έναν αγαπημένο κόσμο σε πιο «ρεαλιστική» μορφή, τότε το αποτέλεσμα φαίνεται να λειτουργεί.

Η ουσία βρίσκεται ίσως στο εξής: η Disney πιθανότατα δεν σχεδίασε αυτή την ταινία για να εντυπωσιάσει κυρίως τους επαγγελματίες σχολιαστές. Τη σχεδίασε για να συνδεθεί με οικογένειες και με παιδιά που ήδη αγαπούν την ηρωίδα και θέλουν να τη δουν ξανά στη μεγάλη οθόνη.

Σε αυτό το πλαίσιο, η αντίδραση των μικρών θεατών αποκτά μεγαλύτερη σημασία από τις επιφυλάξεις των ενηλίκων. Και όταν η πρώτη αυθόρμητη περιγραφή είναι ότι πρόκειται για την «αληθινή Moana», τότε η ταινία έχει ήδη πετύχει τον βασικό της στόχο.