Μελέτη: Θηλασμός έως 6 μήνες συνδέεται με μειωμένα συμπτώματα ΔΕΠΥ

Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν εντοπίζει συσχέτιση ανάμεσα στον θηλασμό έως τους 6 μήνες και σε χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης συμπτωμάτων ΔΕΠΥ (Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής/Υπερκινητικότητας) στην παιδική ηλικία. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα παιδιά που θήλασαν μέχρι περίπου τους έξι μήνες εμφάνισαν μειωμένο κίνδυνο συμπτωμάτων που σχετίζονται με ΔΕΠΥ από την ηλικία των 3 έως τα 8 έτη.

Η μελέτη προσθέτει νέα στοιχεία στη συζήτηση γύρω από το πώς οι πρώιμες πρακτικές σίτισης μπορεί να συνδέονται με την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού. Παράλληλα, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι πρόκειται για συσχέτιση, όχι για απόδειξη αιτιότητας, κάτι που είναι κρίσιμο για τη σωστή ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Τι δείχνουν τα ευρήματα για τον θηλασμό και τα συμπτώματα ΔΕΠΥ

Η βασική παρατήρηση της έρευνας είναι ότι ο θηλασμός έως τους 6 μήνες συνδέεται με χαμηλότερο κίνδυνο παρουσίας συμπτωμάτων ΔΕΠΥ σε παιδιά προσχολικής και πρώτης σχολικής ηλικίας. Η περίοδος που καλύπτουν τα αποτελέσματα (3 έως 8 ετών) είναι ιδιαίτερα σημαντική, καθώς σε αυτά τα χρόνια αρχίζουν να γίνονται πιο εμφανείς δυσκολίες που αφορούν την προσοχή, τον αυτοέλεγχο και την υπερκινητικότητα.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ο θηλασμός για τουλάχιστον τους πρώτους μήνες της ζωής μπορεί να λειτουργεί ως ένας από τους πολλούς παράγοντες που σχετίζονται με καλύτερα αναπτυξιακά αποτελέσματα. Ωστόσο, η ΔΕΠΥ είναι πολυπαραγοντική, και τα συμπτώματά της επηρεάζονται από γενετικούς, περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς παράγοντες.

Πώς πρέπει να ερμηνεύεται η «συσχέτιση»

Το ότι δύο στοιχεία συνδέονται στατιστικά δεν σημαίνει απαραίτητα ότι το ένα προκαλεί το άλλο. Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η μελέτη αναφέρει συσχέτιση μεταξύ θηλασμού έως 6 μηνών και μειωμένου κινδύνου συμπτωμάτων ΔΕΠΥ, χωρίς αυτό να μεταφράζεται αυτόματα σε άμεση αιτία.

Υπάρχουν παράγοντες που μπορεί να επηρεάζουν τόσο τη διάρκεια του θηλασμού όσο και την αναπτυξιακή πορεία του παιδιού. Για παράδειγμα, το οικογενειακό περιβάλλον, το επίπεδο υποστήριξης, η πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και η ψυχική υγεία των φροντιστών μπορεί να παίζουν ρόλο. Γι’ αυτό και τα ευρήματα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ένα κομμάτι του συνολικού παζλ.

Πιθανές εξηγήσεις που εξετάζει η επιστημονική κοινότητα

Χωρίς να υπερβαίνει κανείς όσα τεκμηριώνει η μελέτη, η επιστημονική συζήτηση γύρω από τον θηλασμό και τη νευροαναπτυξιακή εξέλιξη συνήθως περιλαμβάνει πολλαπλές υποθέσεις. Μερικές αφορούν βιολογικούς μηχανισμούς και άλλες την ίδια την αλληλεπίδραση γονέα-βρέφους.

• Διατροφικοί παράγοντες: Το μητρικό γάλα περιέχει θρεπτικά συστατικά που σχετίζονται με την ανάπτυξη του εγκεφάλου κατά τους πρώτους μήνες ζωής.
• Ρύθμιση στρες και ύπνου: Οι πρώιμες ρουτίνες σίτισης μπορεί να συνδέονται με πρότυπα ύπνου και ρύθμιση στρες, στοιχεία που επηρεάζουν τη συμπεριφορά και την προσοχή.
• Δέσιμο και ανταπόκριση: Η συχνή, στενή επαφή κατά τον θηλασμό μπορεί να λειτουργεί ως πλαίσιο για μεγαλύτερη ανταπόκριση στις ανάγκες του βρέφους.

Ακόμη και αν κάποιοι από αυτούς τους μηχανισμούς ισχύουν, δεν σημαίνει ότι ο θηλασμός είναι η μοναδική ή καθοριστική συνθήκη. Η ανάπτυξη είναι αποτέλεσμα πολλών αλληλεπιδρώντων παραγόντων.

Τι σημαίνει αυτό για γονείς και φροντιστές

Τα ευρήματα ενδέχεται να ενισχύουν τη σημασία της υποστήριξης του θηλασμού, όπου αυτό είναι εφικτό και επιθυμητό. Παράλληλα, είναι σημαντικό να αποφεύγονται ενοχές ή απλοϊκά συμπεράσματα για τις οικογένειες που δεν μπορούν ή δεν επιλέγουν να θηλάσουν.

Η μείωση του κινδύνου συμπτωμάτων ΔΕΠΥ δεν εξαρτάται από έναν μόνο παράγοντα. Η έγκαιρη παρατήρηση της συμπεριφοράς του παιδιού, η σταθερή ρουτίνα, η ποιοτική επικοινωνία και η πρόσβαση σε παιδιατρική παρακολούθηση είναι στοιχεία που μπορούν να βοηθήσουν συνολικά.

Δείτε Επίσης

Πώς να προστατεύσετε το μωρό σας από τα κουνούπια του καλοκαιριού

• Συζητήστε με παιδίατρο ή μαία για πρακτική υποστήριξη στον θηλασμό (τεχνική, συχνότητα, δυσκολίες).
• Αν ο θηλασμός δεν είναι εφικτός, ζητήστε καθοδήγηση για κατάλληλη σίτιση και παρακολούθηση ανάπτυξης.
• Παρατηρήστε σταθερά μοτίβα δυσκολιών προσοχής ή υπερκινητικότητας και μιλήστε νωρίς με ειδικό, αν σας προβληματίζουν.

Γιατί η ηλικία 3–8 ετών είναι κρίσιμη για την αναγνώριση συμπτωμάτων

Από τα 3 έως τα 8 χρόνια, οι απαιτήσεις αυξάνονται: το παιδί καλείται να παρακολουθεί οδηγίες, να περιμένει τη σειρά του, να οργανώνει απλές εργασίες και να προσαρμόζεται σε κανόνες στην προσχολική δομή ή στο σχολείο. Σε αυτό το πλαίσιο, συμπτώματα όπως δυσκολία συγκέντρωσης, παρορμητικότητα ή έντονη κινητικότητα γίνονται πιο εμφανή.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε ζωηρό παιδί έχει ΔΕΠΥ. Η διάγνωση απαιτεί αξιολόγηση από ειδικούς και κριτήρια που αφορούν διάρκεια, ένταση και επίδραση στη λειτουργικότητα. Η μελέτη, όπως παρουσιάζεται, εστιάζει σε συμπτώματα/δείκτες κινδύνου μέσα σε αυτό το ηλικιακό φάσμα.

Τι να κρατήσουμε και ποια είναι τα επόμενα βήματα στην έρευνα

Η μελέτη του Πανεπιστημίου του Μπέργκεν υποστηρίζει ότι ο θηλασμός έως 6 μήνες σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο συμπτωμάτων ΔΕΠΥ μεταξύ 3 και 8 ετών. Πρόκειται για ένα εύρημα που μπορεί να είναι χρήσιμο στη δημόσια υγεία, κυρίως ως επιχείρημα υπέρ της ενίσχυσης δομών στήριξης των νέων γονέων.

Για να διευκρινιστεί καλύτερα η σχέση, η επιστημονική κοινότητα συνήθως στρέφεται σε πρόσθετες μελέτες που διερευνούν πιθανούς συγχυτικούς παράγοντες, διαφορετικά κοινωνικά περιβάλλοντα και μηχανισμούς που θα εξηγούσαν το «πώς» και «γιατί». Μέχρι τότε, το πιο ασφαλές συμπέρασμα είναι ότι ο θηλασμός μπορεί να αποτελεί έναν προστατευτικό παράγοντα, χωρίς να είναι ο μόνος.