Τι σημαίνει να είσαι μοναχοπαίδι: 7 ενήλικες μοιράζονται ειλικρινείς εμπειρίες
Επτά ενήλικες μοναχοπαίδια αφηγούνται τα υπέρ και τα κατά – από την αυτοπεποίθηση και την προσαρμοστικότητα μέχρι τη μοναξιά και το βάρος της φροντίδας των γονιών που μεγαλώνουν.
Πριν από λίγο καιρό, ανοίξαμε τη συζήτηση με γονείς που μεγαλώνουν ένα μόνο παιδί στην Ελλάδα του σήμερα, εξετάζοντας τα πρακτικά και οικονομικά ζητήματα. Αυτή τη φορά, τον λόγο έχουν οι ίδιοι οι πρωταγωνιστές: ενήλικες που μεγάλωσαν χωρίς αδέλφια, σε μια κοινωνία που παραδοσιακά θεωρεί το «γεμάτο σπίτι» ως το απόλυτο ιδανικό.
Επτά Έλληνες μοναχοπαίδια μοιράζονται τις εμπειρίες τους για τα καλοκαίρια στο χωριό, την πίεση των γονιών και το πώς είναι να είσαι ο μοναδικός «φύλακας» της οικογενειακής μνήμης.
Η γιαγιά, ο παππούς και τα καλοκαίρια στο χωριό
Ελένη, 41 Μεγάλωσα στην Αθήνα, αλλά όλα μου τα καλοκαίρια ήταν στο χωριό με τον παππού και τη γιαγιά. Παρόλο που δεν είχα αδέλφια, δεν ένιωσα ποτέ μόνη· στην ελληνική επαρχία, τα ξαδέρφια και τα παιδιά της γειτονιάς γίνονται η «συμμορία» σου. Το μεγάλο μου κέρδος ήταν η οικειότητα με τους μεγάλους. Έμαθα να συμμετέχω στις συζητήσεις των ενηλίκων κάτω από τον πλάτανο. Επίσης, οικονομικά, οι γονείς μου μπόρεσαν να με στηρίξουν στις σπουδές μου και στα φροντιστήρια ξένων γλωσσών με άνεση – κάτι που αν ήμασταν τρία παιδιά, θα ήταν άθλος. Σήμερα, έχω κι εγώ ένα παιδί και νιώθω απόλυτα συνειδητοποιημένη με αυτή την επιλογή.
Η ανάγκη για έναν «σύμμαχο» απέναντι στους γονείς
Γιώργος, 33 Στην ελληνική οικογένεια, η σχέση γονιού-παιδιού είναι συχνά υπερπροστατευτική, σχεδόν ασφυκτική. Ως μοναχοπαίδι, όλη η προσοχή (και η γκρίνια) έπεφτε πάνω μου. Δεν είχα έναν σύμμαχο, έναν αδελφό να «μοιραστούμε» τις προσδοκίες των δικών μας ή να με καλύψει όταν έκανα μια σκανδαλιά. Από την άλλη, αυτό με έκανε πολύ κοινωνικό. Επειδή δεν είχα παρέα στο σπίτι, έπρεπε να «εφεύρω» φίλους παντού: στην πλατεία, στο σχολείο, στο μπάσκετ. Το στερεότυπο ότι το μοναχοπαίδι είναι κλειστό, στην Ελλάδα μάλλον δεν ισχύει· γινόμαστε «έξω καρδιά» από ανάγκη.

Όταν οι γονείς μεγαλώνουν: Το βάρος της ευθύνης
Κατερίνα, 32 Αυτό είναι το πιο δύσκολο κομμάτι στην ελληνική πραγματικότητα, όπου η φροντίδα των ηλικιωμένων πέφτει αποκλειστικά στην οικογένεια. Τώρα που οι γονείς μου γερνούν, νιώθω μια τεράστια ευθύνη. Δεν υπάρχει κανείς να μοιραστώ το άγχος ή τις αποφάσεις για την υγεία τους. Και υπάρχει και το συναισθηματικό: Με ποιον θα θυμάμαι τις ατάκες του πατέρα μου ή τα φαγητά της μαμάς μου όταν «φύγουν»; Οι φίλοι είναι οικογένεια, αλλά η κοινή μνήμη του σπιτιού που μεγάλωσες είναι κάτι που μόνο ένα αδέλφι μπορεί να καταλάβει απόλυτα.
Η «θεία» από τη γειτονιά και οι ψυχαδελφές
Μαρία, 38 Μεγάλωσα με μια μητέρα που δούλευε ατελείωτες ώρες. Στην Ελλάδα, όμως, υπάρχει ακόμα το δίκτυο της γειτονιάς. Με μεγάλωσε η γειτόνισσα, η κυρία Τασία, μαζί με τα δικά της παιδιά. Εκεί βρήκα τις «αδελφές» μου. Όταν παντρεύτηκα και μπήκα σε μια οικογένεια με πολλά αδέλφια, κατάλαβα ότι οι δικές μου φιλίες είναι πιο βαθιές. Εγώ επένδυσα στους φίλους μου γιατί ήταν η επιβίωσή μου, ενώ εκείνοι είχαν την «έτοιμη» παρέα στο σπίτι.

Το «project» των γονιών και η επιτυχία
Νίκος, 38 Οι γονείς μου επένδυσαν τα πάντα πάνω μου. Φροντιστήρια, ιδιαίτερα, αθλήματα… ήμουν το «project» τους. Αυτό μου έδωσε τρομερή αυτοπεποίθηση και με βοήθησε στην καριέρα μου, αλλά με φόρτωσε και με το άγχος να μην τους απογοητεύσω ποτέ. Στην Ελλάδα, το μοναχοπαίδι συχνά κουβαλάει τα ανεκπλήρωτα όνειρα δύο ανθρώπων. Ως ενήλικας, έπρεπε να μάθω να βάζω όρια και να πω «αυτή είναι η δική μου ζωή, όχι η συνέχεια της δικής σας».
Το δίλημμα του δεύτερου παιδιού στην κρίση
Κώστας, 38 Πάντα ήθελα ένα σπίτι γεμάτο φωνές, όπως έβλεπα στις ταινίες. Μεγάλωσα σε ένα ήσυχο σπίτι και μου έλειπε η κίνηση. Τώρα όμως, ζώντας στην Αθήνα με τους μισθούς που ξέρουμε, το δίλημμα είναι σκληρό. Μπορούμε να προσφέρουμε σε ένα δεύτερο παιδί την ποιότητα ζωής που θέλουμε; Ή θα καταλήξουμε να τρέχουμε όλη μέρα και να μην βλέπουμε ούτε το ένα ούτε το άλλο; Η γυναίκα μου έχει αδέλφια και δεν μπορεί να διανοηθεί το παιδί μας μόνο του. Εγώ, ως μοναχοπαίδι, ξέρω ότι μια χαρά επιβιώνεις, αρκεί να έχεις αγάπη.

«Πότε θα του κάνετε ένα αδελφάκι;»
Χριστίνα, 40 Στην Ελλάδα, αν έχεις ένα παιδί, η πρώτη ερώτηση στη βάφτιση ή στις γιορτές είναι «άντε, και το επόμενο». Υπάρχει μια κοινωνική πίεση ότι το ένα παιδί είναι «λίγο» ή ότι θα βγει κακομαθημένο. Εγώ, όμως, νιώθω ότι η τριάδα μας είναι μια τέλεια μονάδα. Δεν ξέρω γιατί θεωρούμε το «περισσότερο» πάντα καλύτερο. Αν η οικογένεια είναι δεμένη, ο αριθμός δεν έχει σημασία. Σταμάτησα να απολογούμαι στις θείες και στους συγγενείς. Κοιτάζω τη δική μας ευτυχία, όχι τα κοινωνικά «πρέπει».

Τι σημαίνει να είσαι μοναχοπαίδι: 7 ενήλικες μοιράζονται ειλικρινείς εμπειρίες