Ταχυκαρδίες και «φτερουγίσματα» στην εγκυμοσύνη: αιτίες, τι σημαίνουν και πότε να καλέσετε γιατρό

Αν είστε έγκυος και, χωρίς προειδοποίηση, νιώσετε την καρδιά σας να χτυπά πολύ γρήγορα ή «περίεργα», είναι λογικό να αγχωθείτε. Στην ιατρική πράξη αυτό περιγράφεται ως «φτερουγίσματα» (palpitations).

Παρακάτω θα βρείτε τι συμβαίνει συνήθως στην εγκυμοσύνη, τι μπορεί να βοηθήσει να μειωθούν οι ενοχλήσεις και σε ποιες περιπτώσεις είναι σημαντικό να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.

Βασικά σημεία που αξίζει να θυμάστε

Τα φτερουγίσματα είναι συχνά στην εγκυμοσύνη. Η καρδιά προσαρμόζεται ώστε να καλύψει τις αυξημένες ανάγκες του οργανισμού σας και του μωρού, κάτι που μπορεί να γίνει αντιληπτό ως αλλαγή στον ρυθμό ή στη δύναμη των χτύπων.

Δεν τα περιγράφουν όλες οι γυναίκες με τον ίδιο τρόπο. Για κάποιες είναι ένας ελαφρώς πιο γρήγορος σφυγμός. Για άλλες είναι ένα ξαφνικό «χτύπημα», ένα «φτερούγισμα» ή η αίσθηση ότι η καρδιά «έχασε» έναν παλμό.

Μιλήστε με τον γιατρό σας, ειδικά αν υπάρχουν συνοδά συμπτώματα. Εάν ο γρήγορος ρυθμός επιμένει για λίγα λεπτά ή αν συνυπάρχουν πόνος στο στήθος, ζάλη, δύσπνοια ή πρήξιμο, χρειάζεται αξιολόγηση.

Γιατί εμφανίζονται τα φτερουγίσματα  στην εγκυμοσύνη

Η εγκυμοσύνη είναι μια περίοδος σημαντικών αλλαγών για το καρδιαγγειακό σύστημα. Ο όγκος του αίματος αυξάνεται περίπου κατά 30% έως 50%, οπότε η καρδιά συχνά χρειάζεται να αντλεί περισσότερο αίμα ανά λεπτό.

Παράλληλα, οι ορμονικές μεταβολές επηρεάζουν τον τρόπο που λειτουργεί η καρδιά και το κυκλοφορικό. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε στιγμές που ο ρυθμός φαίνεται πιο γρήγορος ή πιο «έντονος» από το συνηθισμένο.

Οι αισθήσεις αυτές μπορεί να μοιάζουν με «φτερούγισμα», δυνατό χτύπο, αίσθηση ότι η καρδιά «τρέχει» ή ότι «παραλείπει» χτύπους. Τις περισσότερες φορές δεν αντιστοιχούν σε επικίνδυνη αρρυθμία και υποχωρούν χωρίς παρέμβαση.

Υπάρχουν, όμως, παράγοντες που μπορούν να τις κάνουν πιο έντονες ή πιο συχνές. Συχνά αναφέρονται η αφυδάτωση, η καφεΐνη, άλλα διεγερτικά (όπως ορισμένα σκευάσματα για το κρυολόγημα) και το αυξημένο στρες.

Αν παρατηρείτε παλμούς, έχει νόημα να ξεκινήσετε περιορίζοντας όσο γίνεται αυτούς τους επιβαρυντικούς παράγοντες, πάντα σε συνεννόηση με τον γιατρό σας για ό,τι αφορά φάρμακα ή συμπληρώματα.

Πώς μπορεί να εκδηλώνονται οι παλμοί

Ο όρος «παλμοί» είναι γενικός και χρησιμοποιείται για διαφορετικές αισθήσεις. Στην πράξη, βοηθά να ξεκαθαρίσετε τι ακριβώς νιώθετε, γιατί η περιγραφή κατευθύνει και τον έλεγχο.

Ήπια αύξηση του καρδιακού ρυθμού (φλεβοκομβική ταχυκαρδία): Στην εγκυμοσύνη ο καρδιακός ρυθμός ηρεμίας συχνά ανεβαίνει περίπου 10 έως 30 παλμούς/λεπτό. Αυτό μπορεί να το αντιλαμβάνεστε ως μια «μικρή επιτάχυνση».

Μπορεί να συμβεί σε ξεκούραση ή σε συνηθισμένες δραστηριότητες. Πολλές φορές γίνεται πιο αισθητό όταν περνάτε από την ακινησία στην κίνηση, όταν είστε δραστήρια ή όταν ανεβαίνετε σκάλες. Ενδέχεται να δείτε για λίγα δευτερόλεπτα 100+ παλμούς/λεπτό και στη συνέχεια να επανέρχεται μέσα σε περίπου ένα λεπτό.

Μεμονωμένοι έξτρα χτύποι ή ένα «δυνατό χτύπημα»: Κάποιες φορές η αίσθηση είναι σαν ένα πιο έντονο «thump» στο στήθος. Συχνά μετά ακολουθεί κάτι που μοιάζει με «χαμένο» χτύπο ή μια μικρή παύση.

Αυτό μπορεί να αντιστοιχεί σε πρόωρη κοιλιακή συστολή (PVC). Είναι συχνό εύρημα και εκτός εγκυμοσύνης, ενώ στην εγκυμοσύνη μπορεί να γίνεται πιο συχνό ή πιο αντιληπτό.

Εάν το παρατηρείτε κυρίως όταν είστε ξαπλωμένη το βράδυ, συχνά αυτό συμβαίνει επειδή η ησυχία και η στάση του σώματος το κάνουν πιο αισθητό.

Απότομη, πολύ έντονη ταχυκαρδία: Σε ορισμένες περιπτώσεις ο ρυθμός ανεβαίνει ξαφνικά σαν «σπριντ», χωρίς να υπάρχει αντίστοιχη δραστηριότητα. Μπορεί επίσης να ξεκινά κατά την κίνηση και να μη μειώνεται στο αναμενόμενο χρονικό διάστημα.

Ο σφυγμός μπορεί να φτάσει περίπου 150 παλμούς/λεπτό ή και παραπάνω. Μερικές φορές συνυπάρχουν ζάλη, πόνος/πίεση στο στήθος ή δύσπνοια, σημεία που χρειάζονται πιο άμεση αξιολόγηση.

Πότε χρειάζεται να επικοινωνήσετε με τον γιατρό

Παρότι οι γρήγοροι παλμοί είναι συχνοί στην εγκυμοσύνη, δεν μπορεί να κριθεί μόνο από την αίσθηση αν είναι «φυσιολογικοί» ή αν χρειάζονται έλεγχο. Γι’ αυτό είναι σωστό να το αναφέρετε στον γιατρό που παρακολουθεί την εγκυμοσύνη σας.

Κάποιες φορές η εγκυμοσύνη μπορεί να κάνει πιο εμφανές ένα θέμα ρυθμού που υπήρχε ή να αναδείξει κάτι που αξίζει διερεύνηση. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο έλεγχος οδηγεί σε καθησυχαστικά συμπεράσματα και σε σαφείς οδηγίες για το τι να παρακολουθείτε.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αν ισχύει κάτι από τα παρακάτω:

• Καρδιακός ρυθμός υψηλός που παραμένει για 2 έως 3 λεπτά ή περισσότερο.
• Πόνος στο στήθος, αίσθημα πίεσης στο στήθος ή ζάλη.
• Αίσθημα ότι δεν μπορείτε να πάρετε ανάσα ή έντονη δύσπνοια.
• Πρήξιμο στο πόδι ή στο χέρι (και στα δύο ή μόνο στη μία πλευρά).
• Πολλαπλά «χτυπήματα» στη σειρά που μοιάζουν με PVC.
• Οτιδήποτε άλλο σας ανησυχεί ή σας φαίνεται διαφορετικό από το συνηθισμένο.

Αν χρειάζεστε άμεση φροντίδα, προτιμήστε τα επείγοντα.

Πρακτική συμβουλή: Αν έχετε πιεσόμετρο/συσκευή μέτρησης σφυγμών ή «έξυπνο» ρολόι με δυνατότητα ΗΚΓ, καταγράψτε τι δείχνει τη στιγμή των συμπτωμάτων. Κρατήστε σημειώσεις με ώρα, διάρκεια, τι κάνατε εκείνη τη στιγμή και τι ακριβώς νιώσατε.

Όταν μιλήσετε με γιατρό, αυτές οι πληροφορίες μπορούν να βοηθήσουν να αποφασιστούν πιο γρήγορα τα σωστά επόμενα βήματα.

Τι έλεγχος μπορεί να γίνει στο ιατρείο ή στα επείγοντα

Συνήθως η αξιολόγηση ξεκινά με ηλεκτροκαρδιογράφημα (ΗΚΓ). Ανάλογα με την εικόνα και τα συμπτώματα, μπορεί να χρειαστεί καρδιολογική παρακολούθηση για κάποιο διάστημα, εξετάσεις αίματος ή υπερηχοκαρδιογράφημα (triplex/echo).

Αν δεν καταγραφεί αρρυθμία την ώρα της εξέτασης, είναι πιθανό να προταθεί φορητός καταγραφέας/monitor ρυθμού για το σπίτι. Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να ελεγχθεί ο ρυθμός σε βάθος χρόνου και να συσχετιστούν τα επεισόδια με αντικειμενική καταγραφή.

Οι γρήγοροι παλμοί μπορεί να είναι ιδιαίτερα αγχωτικοί, ειδικά στην εγκυμοσύνη. Επειδή εμφανίζονται συχνά και τις περισσότερες φορές χωρίς να δημιουργούν ανησυχία, η σωστή καταγραφή των συμπτωμάτων και ο έγκαιρος έλεγχος, όταν χρειάζεται, βοηθούν ώστε να λάβετε εσείς και το μωρό σας την κατάλληλη φροντίδα.