Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας: «Εσύ ξέρεις αυτή τη λέξη;» – το μαθητικό πρότζεκτ της εκπαιδευτικού Αναστασίας Γκίτση και του ΓΕΛ Νυρεμβέργης

Είχαμε τη χαρά για μια ακόμη φορά να βρεθούμε νοερά στο ΓΕΛ Νυρεμβέργης που τιμά την Ελληνική Γλώσσα με ένα μαθητικό video που ετοίμασε ειδικά για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας. Μιλήσαμε με την ποιήτρια και θεολόγο καθηγήτρια Αναστασίας Γκίτση που είχε τη σύλληψη του πρότζεκτ και τον συντονισμό των μαθητών και μαθητριών των τμημάτων Β1 και Β2.

«Λοπαδοτεμαχοσελαχογαλεοκρανιολειψανοδριμυποτριμματοσιλφιοπαραμελιτοκατακεχυμενοκιχλεπικοσσυφοφαττοπεριστεραλεκτρυονοπτοκεφαλλιοκιγκλοπελειολαγῳοσιραιοβαφητραγανοπτερύγων» πώς καταλήξατε στην επιλογή της συγκεκριμένης λέξης πάνω στην οποία βασίσατε το πρότζεκτ αυτό;

Η επιλογή της συγκεκριμένης λέξης από τις «Εκκλησιάζουσες» του Αριστοφάνη δεν έγινε τυχαία. Είναι μια λέξη-πρόκληση, που δεν λέγεται εύκολα… αλλά αυτό ακριβώς την καθιστά ελκυστική για ένα project με χιούμορ και γλωσσικό ενδιαφέρον. Η λέξη, που περιγράφει ένα φανταστικό φαγητό, αποτελεί μια σύνθεση από ονόματα φαγητών, σε μια υπερβολική, σατιρική και απολαυστική μορφή. Αυτή η ιδιαιτερότητα της ελληνικής γλώσσας – η δυνατότητα να δημιουργεί λέξεις συνθέτοντας έννοιες – αποτελεί ένα ζωντανό παράδειγμα της μοναδικότητάς και η ανάδειξη της γλωσσικής μας κληρονομιάς.

Η ιδέα του βίντεο γεννήθηκε από την επιθυμία να προσεγγίσουμε τη γλώσσα όχι μόνο ως αντικείμενο μελέτης, αλλά ως ζωντανό μέσο έκφρασης, με τρόπο που να μιλά στη γλώσσα των παιδιών, τη γλώσσα του χιούμορ, της δημιουργικότητας και της αυθόρμητης επικοινωνίας.

Η επιλογή μιας λέξης-γίγαντα από την αρχαία ελληνική κωμωδία του Αριστοφάνη συνδυάζει το στοιχείο του υπερβολικού, του αστείου και του εντυπωσιακού, αποτυπώνει ακριβώς αυτό που αγαπούν και κατανοούν οι έφηβοι: το παιχνίδι με τη γλώσσα, το «αστείο που γίνεται σοβαρό» και τη συμμετοχή με προσωπικό στυλ. Το βίντεο είναι φτιαγμένο από μαθητές και για μαθητές. Είναι ένα νεύμα προς την παράδοση, μέσα από το βλέμμα της νέας γενιάς. Και όπως κάθε επιτυχημένο μήνυμα, έχει κάτι να πει… με χαμόγελο.

Πώς αντιλαμβάνονται οι μαθητές του ελληνικού σχολείου Νυρεμβέργης την Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας;

Οι μαθητές του ΓΕΛ Νυρεμβέργης αντιλαμβάνονται την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας ως γιορτή της γλωσσικής δημιουργικότητας και της ελληνικής κληρονομιάς, όχι ως μια τυπική «επίσημη επέτειο». Αυτό αποτυπώνεται στην επιλογή μιας λέξης-πρόκλησης από τον Αριστοφάνη και στη βιωματική προσέγγιση της γλώσσας ως ζωντανού μέσου έκφρασης, μέσα από χιούμορ, παιχνίδι και προσωπικό ύφος.

Παράλληλα, η συμμετοχή τους στο μαθητικό βίντεο στηρίζεται σε μια ήδη «γυμνασμένη» μαθητεία, εννοώ πως μέσα από προηγούμενα projects που έχουμε υλοποιήσει μαζί, τα παιδιά έχουν εξοικειωθεί με τη συνεργασία, τη δημιουργική ανάγνωση κειμένων και τη μεταφορά της γλώσσας σε σύγχρονες μορφές επικοινωνίας. Έτσι, προσεγγίζουν την ελληνική όχι παθητικά, αλλά ως χώρο δοκιμών, πρωτοβουλίας και προσωπικής έκφρασης, όπου η παράδοση συναντά τη δική τους φωνή.

Για τα παιδιά, η ημέρα γίνεται αφορμή να αναδείξουν ότι η ελληνική γλώσσα δεν είναι μόνο σχολική ύλη, αλλά πεδίο φαντασίας, ταυτότητας και δημιουργικής επικοινωνίας, ένα προσωπικό «παιχνίδι» (Learning by Doing) που, όταν το μοιράζεσαι, γίνεται κοινό βίωμα και πολιτισμική συνέχεια.

Ποιες προκλήσεις ή διαφορές έχετε συναντήσει ως εκπαιδευτικός τα χρόνια που είστε στο ελληνικό σχολείο Νυρεμβέργης.

Η βασική πρόκληση που αναδύεται από την εμπειρία μου ως εκπαιδευτικού στο ελληνικό σχολείο Νυρεμβέργης είναι να «μεταφραστεί» η γλώσσα στη συχνότητα των εφήβων: να μη μείνει απλώς «αντικείμενο μελέτης», αλλά να γίνει εμπειρία και βίωμα. Αυτό σημαίνει να βρεθεί τρόπος η αρχαία και λόγια παράδοση να μην ακούγεται μακρινή ή «μουσειακή», αλλά να συνδεθεί με τη γλώσσα του χιούμορ, της δημιουργικότητας και της αυθόρμητης επικοινωνίας που οι μαθητές αναγνωρίζουν ως δική τους.

Παράλληλα, σε ένα περιβάλλον ελληνικής εκπαίδευσης στο εξωτερικό συναντάμε συχνά διαφορετικές αφετηρίες: άλλοι μαθητές έχουν έντονη επαφή με τα ελληνικά στην καθημερινότητα, ενώ άλλοι προτιμούν τη γερμανική γλώσσα, καθώς αρκετά από αυτά μεταπηδούν από τα Γερμανικά σχολεία στα δικά μας. Η διαφορά αυτή απαιτεί ευελιξία στη διδασκαλία, ώστε όλοι να νιώθουν ότι μπορούν να συμμετέχουν ουσιαστικά και να εξελιχθούν.

Είμαι βαθιά πεπεισμένη πως η δημιουργική, συμμετοχική δουλειά μέσα από projects, όπου η γλώσσα γίνεται πράξη, συνεργασία, ρυθμός και προσωπικό «στυλ» λειτουργεί ως γέφυρα: ενισχύει το κίνητρο, δίνει χώρο σε κάθε παιδί να βρει τη φωνή του και μετατρέπει τη μάθηση σε εμπειρία με νόημα και έναν συγκεκριμένο σκοπό που μοιράζεται και καλλιεργεί όχι μόνο του αλλά μαζί με τους συμμαθητές του.

Πώς ένιωσαν – τι σκέψεις έκαναν τα παιδιά κατά τη συμμετοχή τους στο πρότζεκτ αυτό;

Αν κοιτάξετε προσεκτικά την τελευταία σκηνή του video θα δείτε την καρτέλα με το σκεπτικό της δράσης μας… επιμείναμε πολύ στο διπλό πλαίσιο «από μαθητές και για μαθητές». Από τα λεγόμενα των ίδιων των παιδιών που συμμετείχαν στο project φαίνεται πως ένιωσαν να έχουν ενεργό ρόλο καθώς μπόρεσαν να εκφραστούν με προσωπικό στυλ, συνδυάζοντας χιούμορ, αυθορμητισμό και δημιουργικότητα. Ταυτόχρονα, μέσα από την επιλογή της «λέξης-γίγαντα» είδαν στην πράξη πώς το «κωμικό γίνεται σοβαρό»: ότι η γλώσσα μπορεί να είναι παιχνίδι, αλλά να κουβαλά νόημα, πολιτισμική μνήμη και μια βαθύτερη σύνδεση με την παράδοση.

Σημαντικό είναι πως η εμπειρία δεν έμεινε μόνο στους συμμετέχοντες. Η ενέργεια του project μεταδόθηκε και στους υπόλοιπους μαθητές του Λυκείου: πολλοί ένιωσαν τον ενθουσιασμό των συμμαθητών τους, παρασύρθηκαν από το κλίμα, σχολίασαν, γέλασαν, ταυτίστηκαν και είδαν την ελληνική γλώσσα «αλλιώς», πιο κοντά στη δική τους καθημερινή έκφραση. Έτσι, το βίντεο λειτούργησε σαν ένα μικρό συλλογικό γεγονός μέσα στη σχολική κοινότητα: ένα νεύμα προς την παράδοση μέσα από το βλέμμα της νέας γενιάς, χωρίς δασκαλίστικο ύφος, αλλά με χαμόγελο, αυτοπεποίθηση και διάθεση συμμετοχής.

Το πρότζεκτ μέσα από τα λόγια μαθητών/τριών

«Ένιωσα το συναίσθημα της διασκέδασης επειδή ήταν πολύ ωραίο πρότζεκτ και ενδιαφέρον» Δημήτρης Π.

«Η αλήθεια είναι πως το πρώτο πράγμα που σκέφτηκα ήταν απλά να χάσω γεωμετρία, όμως στην πορεία ένιωσα ενθουσιασμό επειδή κάναμε επιτέλους κάτι διαφορετικό και δημιουργικό» Σοφία Χ.

«Ένιωσα υπέροχα κατά τη διάρκεια του πρότζεκτ! Αυτό που σκεφτόμουν συνέχεια ήταν το πόσο ωραίο ήταν που γίναμε μια παρέα και οι δύο τάξεις μαζί. Μου άρεσε πολύ που γελάσαμε και συνεργαστήκαμε όλοι σαν μια ομάδα και που ήμασταν όλοι μαζί μαζεμένοι» Δημήτρης Μ.

«Καθ’ όλη τη διάρκεια της προετοιμασίας του πρότζεκτ ένιωσα πάρα πολύ όμορφα. Συνεργαστήκαμε όλοι μαζί ώστε να βγάλουμε ένα όμορφο αποτέλεσμα και το καταφέραμε με επιτυχία. Γελάσαμε, όλοι μαζί και αυτό ήταν τέλειο». Κασσιανή Π.

«Κατά τη συμμετοχή μου στο πρότζεκτ που μας πρότεινε η καθηγήτρια και θεολόγος μας, κα Αναστασία Γκίτση  για την παγκόσμια ημέρα της ελληνικής γλώσσας, ένιωσα πολύ όμορφα και περήφανη που ομιλώ αυτή την ιδιαίτερα δύσκολη γλώσσα – που, παραδόξως, είναι μια πολύ ευλύγιστη γλώσσα που μπορεί να πλάσει πολύ μεγάλες λέξεις, όπως αυτή που παρουσιάσαμε! Ένιωσα πραγματικά πολύ τυχερή που είχα την ευκαιρία να συμμετάσχω και να μεταδώσω την ενέργειά μου στο βίντεο, που ήμουν σ’ αυτή τη καταπληκτική ομάδα. Μου άρεσε επίσης, ο τρόπος που συνεργαστήκαμε και βγάλαμε αυτό το εκπαιδευτικό αλλά ταυτόχρονα άκρως θετικό και κωμικό αποτέλεσμα!» Φωτεινή Μ.

«Ένιωσα ωραία που συμμετείχα στο πρότζεκτ για την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας και μου άρεσε που φτιάξαμε όλοι μαζί ένα βίντεο, ενώ σκέφτηκα πόσο σημαντική είναι η ελληνική γλώσσα για εμάς». Έλενα Α.

«Με βοήθησε να καταλάβω το πόσο περίπλοκη και πλούσια μπορεί να είναι μια γλώσσα». Αναστασία Μ.

Διαβάστε ακόμα

Μιλώντας στα παιδιά για τον Θεό! – Childit