Το παιδί μου «κολλάει» στις σκέψεις του: Πώς να το βοηθήσω όταν αναλύει υπερβολικά τα πάντα (για να ηρεμήσει το μυαλό του)

Ένας έφηβος ή ένα παιδί που δεν μπορεί να σταματήσει να σκέφτεται. Μια ψυχή γεμάτη «τι θα γινόταν αν…;» και ατελείωτα σενάρια. Αν το παιδί σας παλεύει με την υπερβολικά αναλυτική σκέψη, δεν είναι απλώς μια ιδιοτροπία. Είναι μια πραγματική μάχη που το οδηγεί σε άγχος και του στερεί την αυτοπεποίθηση. Δείτε πώς να το βοηθήσετε να «κλείσει» τον διακόπτη.

Ως γονείς, παρατηρούμε συχνά ότι κάποια παιδιά έχουν μια φυσική τάση να σκέφτονται περισσότερο από άλλα. Όμως, για ορισμένα, αυτή η τάση μετατρέπεται σε μια αδιάκοπη, εξαντλητική διαδικασία που τους στερεί την ηρεμία. Η υπερβολικά αναλυτική σκέψη στα παιδιά είναι μια κατάσταση όπου το μυαλό τους κολλάει σε ατελείωτους κύκλους ανησυχίας, αναλύοντας κάθε λεπτομέρεια του παρελθόντος και προβάλλοντας όλα τα πιθανά αρνητικά σενάρια για το μέλλον.

Αυτά τα παιδιά μπορεί να δυσκολεύονται να ξεκινήσουν μια εργασία, να πάρουν μια απόφαση (ακόμα και για το τι θα φάνε) ή να συμμετάσχουν σε κοινωνικές δραστηριότητες, φοβούμενα το αποτέλεσμα. Η διαρκής ανάγκη για βεβαιότητα και η υπερ-ανάλυση οδηγεί σε άγχος, χαμηλή αυτοπεποίθηση και, τελικά, τα «μπλοκάρει» από το να δράσουν. Δεν είναι ότι δεν καταλαβαίνουν. Είναι ότι σκέφτονται υπερβολικά.

Πώς εκδηλώνεται η υπερβολικά αναλυτική σκέψη στα παιδιά;

Είναι σημαντικό να αναγνωρίσετε τα σημάδια για να μπορέσετε να βοηθήσετε:

Δείτε Επίσης

Πώς να μεγαλώσω παιδιά με κριτική σκέψη: 5 τρόποι να αναπτύξω τη λογική τους (όταν η πραγματικότητα δεν βγάζει νόημα)

• Ατελείωτες ερωτήσεις και «τι θα γινόταν αν…»: Το παιδί σας μπορεί να ρωτάει συνεχώς «και μετά τι;», «τι θα συμβεί αν…;», «τι θα γινόταν αν είχα κάνει…;».
• Δυσκολία στη λήψη αποφάσεων: Από το τι ρούχα θα φορέσει μέχρι το ποιο παιχνίδι να διαλέξει, κάθε επιλογή φαντάζει ένα τεράστιο ρίσκο.
• Αναβλητικότητα: Παραλύει μπροστά σε μια εργασία ή μια υποχρέωση, επειδή σκέφτεται όλους τους πιθανούς τρόπους που μπορεί να κάνει λάθος.
• Υπερ-ανάλυση κοινωνικών αλληλεπιδράσεων: Επαναλαμβάνει συνεχώς στο μυαλό του συζητήσεις με φίλους, αναλύοντας κάθε λέξη και κάθε βλέμμα.
• Αυτοκριτική: Είναι πολύ σκληρό με τον εαυτό του, ακόμα και για μικρά λάθη, γιατί τα αναλύει υπέρ του δέοντος.

Στρατηγικές για να βοηθήσετε το παιδί σας να «κλείσει» τον διακόπτη της υπερβολικά αναλυτικής σκέψης

Εσείς ως γονείς μπορείτε να γίνετε ο «μέντορας σκέψης» του παιδιού σας, βοηθώντας το να βγει από αυτόν τον φαύλο κύκλο.

1. Ονομάστε το πρόβλημα και επικυρώστε το συναίσθημα: Πείτε στο παιδί σας: «Βλέπω ότι το μυαλό σου σκέφτεται πολλά αυτή τη στιγμή. Αυτό λέγεται υπερβολικά αναλυτική σκέψη και είναι κουραστικό. Είναι εντάξει να νιώθεις έτσι». Όταν ονομάζουμε το πρόβλημα, το παιδί νιώθει ότι δεν είναι «τρελό» και ότι δεν είναι μόνο του.
2. Θεσπίστε «παράθυρα ανησυχίας»: Αντί να αφήνετε την ανησυχία να κυριαρχεί όλη μέρα, ορίστε ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα (π.χ. 10-15 λεπτά) που το παιδί μπορεί να «επιτρέψει» στον εαυτό του να ανησυχεί. «Τώρα είναι η ώρα να ανησυχήσεις. Μετά, η ανησυχία μπαίνει σε αναμονή».
3. Ενθαρρύνετε τη μικρή, άμεση δράση: Η υπερβολικά αναλυτική σκέψη τρέφεται από την αδράνεια. Αντί να προσπαθεί να λύσει ένα τεράστιο πρόβλημα, ζητήστε του να κάνει ένα μικρό, συγκεκριμένο βήμα. «Αντί να σκέφτεσαι όλα τα μαθηματικά, ας κάνουμε μόνο το πρώτο πρόβλημα». Η δράση, όσο μικρή κι αν είναι, «σπάει» τον κύκλο της ανάλυσης.
4. Διδάξτε την αποδοχή της αβεβαιότητας: Εξηγήστε του ότι η ζωή είναι γεμάτη «δεν ξέρω» και αυτό είναι φυσιολογικό. Μπορείτε να μοιραστείτε τις δικές σας αβεβαιότητες και πώς τις διαχειρίζεστε. «Δεν είμαι σίγουρη/ος ποια κλήση να κάνω πρώτη σήμερα. Αλλά ξέρω ότι όταν διαλέξω την πρώτη, θα νιώσω καλύτερα».
5. Επαναπλαισιώστε τις σκέψεις του: Βοηθήστε το να δει τις σκέψεις του ως «επιλογές» και όχι ως «αλήθειες». «Αυτή είναι μια σκέψη που κάνεις, όχι η πραγματικότητα». Μάθετέ του να «παρατηρεί» τις σκέψεις του χωρίς να ταυτίζεται μαζί τους.
6. Η δύναμη της «γειωμένης» σύνδεσης: Όταν το παιδί είναι κατακλυσμένο από σκέψεις, η λογική συζήτηση δεν βοηθάει. Αντί γι’ αυτό, προσφέρετε μια σωματική σύνδεση. Μια αγκαλιά, μια βόλτα χέρι-χέρι, το να διαβάσετε ένα βιβλίο αγκαλιά. Συχνά, η «γειωμένη» παρουσία σας είναι το καλύτερο φάρμακο.
7. «Πού πήγε το μυαλό σου;» Όταν παρατηρήσετε ότι το παιδί έχει χαθεί στις σκέψεις του, ρωτήστε το απαλά: «Πού πήγε το μυαλό σου τώρα;». Βοηθήστε το να επιστρέψει στο παρόν.

Η υπερβολικά αναλυτική σκέψη είναι ένας δύσκολος αντίπαλος, αλλά δεν είναι ανίκητος. Μαθαίνοντας να αναγνωρίζετε τα μοτίβα της, να θέτετε όρια στον χρόνο που της επιτρέπετε να σας κατακλύζει και να αναπτύσσετε στρατηγικές διαχείρισης, μπορείτε να βοηθήσετε το παιδί σας να ανακτήσει την ψυχική του ηρεμία και να ζήσει μια πιο συνειδητή και ευτυχισμένη ζωή, χωρίς να είναι όμηρος των σκέψεών του.