«Μακριά από το παιδικό δωμάτιο»: Γιατί οι ειδικοί προειδοποιούν τους γονείς για τα παιχνίδια τεχνητής νοημοσύνης (και τι κρύβουν πραγματικά)

Φαίνονται χαριτωμένα, έξυπνα και υπόσχονται να γίνουν ο «καλύτερος φίλος» του παιδιού μας. Όμως, μια νέα αποκαλυπτική έρευνα κρούει τον κώδωνα του κινδύνου. Δείτε γιατί τα AI παιχνίδια ίσως δεν είναι το δώρο που θέλετε να κάνετε στο μικρό σας.

Ζούμε σε μια εποχή που η τεχνολογία τρέχει με ιλιγγιώδεις ρυθμούς. Ως γονείς, θέλουμε τα παιδιά μας να συμβαδίζουν με την εποχή, να μαθαίνουν, να εξελίσσονται. Όταν βλέπουμε στα ράφια των καταστημάτων ένα λούτρινο αρκουδάκι που μπορεί να μιλάει, να απαντάει σε ερωτήσεις και να μαθαίνει το όνομα του παιδιού μας, η πρώτη σκέψη είναι: «Τι τέλειο δώρο!».

Πριν όμως βάλετε το χέρι στην τσέπη, ήρθε η ώρα να πατήσουμε φρένο. Μια νέα έρευνα από τον μη κερδοσκοπικό οργανισμό Common Sense Media φέρνει στο φως δεδομένα που θα κάνουν κάθε γονιό να το ξανασκεφτεί. Το συμπέρασμα των ειδικών είναι σαφές και κατηγορηματικό: Τα παιχνίδια τεχνητής νοημοσύνης (AI toys) δεν έχουν καμία θέση στα χέρια παιδιών κάτω των 5 ετών.

Τι είναι ακριβώς αυτά τα «έξυπνα» παιχνίδια;

Αν δεν είστε εξοικειωμένοι με τον όρο, μιλάμε για κούκλες, ρομπότ ή λούτρινα ζωάκια που συνδέονται στο διαδίκτυο και χρησιμοποιούν AI για να επικοινωνούν με τα παιδιά. Το πρόβλημα; Αυτά τα παιχνίδια δεν «μιλούν» απλώς. Ακούνε. Συλλέγουν συνεχώς πληροφορίες, καταγράφουν φωνές και επεξεργάζονται δεδομένα.

Και ενώ τα περισσότερα συμβατικά παιχνίδια περνούν από αυστηρούς ελέγχους ασφαλείας (να μην έχουν μικρά κομμάτια που καταπίνονται, τοξικά υλικά κ.λπ.), δεν υπάρχουν ακόμη επαρκείς δικλείδες ασφαλείας για την τεχνητή νοημοσύνη στο παιδικό δωμάτιο.

Οι 4 κρυφοί κίνδυνοι που αποκάλυψε η έρευνα

1. Ακατάλληλο Περιεχόμενο (Σοκαριστικά ποσοστά!) Ίσως το πιο τρομακτικό εύρημα. Η έρευνα έδειξε ότι το 27% των απαντήσεων που έδωσαν αυτά τα παιχνίδια ήταν εντελώς ακατάλληλες για παιδιά. Φανταστείτε το παιδί σας να ρωτάει το παιχνίδι του κάτι αθώο και να λαμβάνει απαντήσεις που αναφέρονται σε αυτοτραυματισμό, ναρκωτικά ή επικίνδυνες συμπεριφορές. Οι γονικοί έλεγχοι (filters) συχνά παρακάμπτονται από την ίδια την τεχνολογία, αφήνοντας τα παιδιά εκτεθειμένα.

2. Ο «Κατάσκοπος» στο σπίτι σας (Ιδιωτικότητα) Τα παιχνίδια αυτά συλλέγουν δεδομένα από τον πιο ιδιωτικό χώρο του παιδιού: το υπνοδωμάτιό του. Καταγράφουν συνομιλίες, συμπεριφορές και προσωπικές πληροφορίες. Ένα παιδί 4 ή 5 ετών δεν μπορεί να δώσει συγκατάθεση για τη χρήση των δεδομένων του, και συχνά ούτε οι γονείς καταλαβαίνουν την έκταση της «παρακολούθησης». Επιπλέον, αυτά τα συστήματα είναι ευάλωτα σε χακαρίσματα, εκθέτοντας την οικογένεια σε κίνδυνο.

3. Συναισθηματική Χειραγώγηση Τα παιχνίδια τεχνητής νοημοσύνης είναι σχεδιασμένα να δημιουργούν συναισθηματικό δέσιμο. Χρησιμοποιούν τεχνικές που μιμούνται τη φιλία και την ενσυναίσθηση. Για ένα παιδί που ο εγκέφαλός του αναπτύσσεται ακόμα και δυσκολεύεται να ξεχωρίσει τη φαντασία από την πραγματικότητα, αυτό είναι επικίνδυνο. Μπορεί να προσκολληθεί στο «ρομπότ-φίλο» του περισσότερο από ό,τι σε πραγματικούς ανθρώπους, κάτι που ανησυχεί το 80% των γονιών που συμμετείχαν στην έρευνα.

4. Τεχνικά Προβλήματα Πέρα από τους κινδύνους, συχνά δεν λειτουργούν καν σωστά. Λανθασμένες απαντήσεις, δυσλειτουργίες στην αναγνώριση φωνής καθιστούν την εμπειρία απογοητευτική, ακυρώνοντας την όποια εκπαιδευτική αξία υπόσχονται.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς;

Η συμβουλή των ειδικών είναι ξεκάθαρη:

• Για παιδιά κάτω των 5 ετών: Αποφύγετε τα εντελώς. Σε αυτή την ηλικία, το παιδί χρειάζεται απτικά ερεθίσματα, φαντασία και ανθρώπινη αλληλεπίδραση, όχι αλγόριθμους.
• Για παιδιά 6-12 ετών: Επιδείξτε εξαιρετική προσοχή. Σκεφτείτε αν το παιχνίδι προσθέτει πραγματική αξία στη ζωή τους.

Αν αποφασίσετε να αγοράσετε ένα τέτοιο παιχνίδι:

1. Κλείστε τα «αυτιά» του: Απενεργοποιήστε τις ρυθμίσεις που επιτρέπουν στο παιχνίδι να ακούει συνεχώς, ακόμα και όταν δεν χρησιμοποιείται.
2. Επίβλεψη: Μην αφήνετε το παιδί να παίζει μόνο του με το AI toy. Παρακολουθήστε τις απαντήσεις που δίνει.
3. Παρατηρήστε το παιδί: Αν δείτε ότι το παιδί αναπτύσσει υπερβολική εξάρτηση ή στεναχωριέται έντονα όταν αποχωρίζεται το παιχνίδι, ίσως είναι ώρα να το απομακρύνετε.

Να θυμάστε

Μην αφήνετε το μάρκετινγκ να σας παρασύρει. Κανένα ρομπότ δεν μπορεί να αντικαταστήσει τη μαγεία ενός απλού παιχνιδιού με τουβλάκια, μιας κούκλας που «μιλάει» μόνο με τη φαντασία του παιδιού ή το παιχνίδι με πραγματικούς φίλους.

Όταν έχετε αμφιβολία, εμπιστευτείτε το ένστικτό σας και επιλέξτε την παλιά, καλή, αναλογική οδό. Οι ανθρώπινες σχέσεις και το ελεύθερο παιχνίδι είναι αναντικατάστατα – και 100% ασφαλή.

Μπορεί να σας ενδιαφέρει

Διαβάστε ακόμα

Τεχνητή Νοημοσύνη και Έφηβοι: Γιατί το “Είμαι εδώ για σένα” μπορεί να είναι μια επικίνδυνη παγίδα και πώς να προστατεύσετε τα παιδιά σας – Childit