Πώς να μεγαλώσω παιδιά με κριτική σκέψη: 5 τρόποι να αναπτύξω τη λογική τους (όταν η πραγματικότητα δεν βγάζει νόημα)

Σε μια εποχή γεμάτη fake news, αλγόριθμους και συναισθηματική υπερφόρτωση, το μεγαλύτερο δώρο που μπορούμε να κάνουμε στα παιδιά μας δεν είναι ένα ακριβό tablet, αλλά η ικανότητα να σκέφτονται καθαρά και να χρησιμοποιούν τη λογική. Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Λογικής, ας δούμε πώς θα θωρακίσουμε το μυαλό τους.

Ως γονείς, συχνά εστιάζουμε στο να είναι τα παιδιά μας χαρούμενα, ευγενικά ή καλά μαθητές. Όλα αυτά είναι σημαντικά. Αλλά υπάρχει μια δεξιότητα που συχνά παραμελούμε, και η οποία είναι ίσως η πιο κρίσιμη για την επιβίωσή τους στον 21ο αιώνα: Η λογική.

Ζούμε σε έναν κόσμο όπου η αλήθεια και το ψέμα μπερδεύονται, όπου οι απόψεις παρουσιάζονται ως γεγονότα και όπου το συναίσθημα συχνά «καπελώνει» τη σκέψη. Πώς θα μάθουμε στα παιδιά μας να φιλτράρουν τον θόρυβο; Πώς θα τα βοηθήσουμε να παίρνουν αποφάσεις βασισμένες στη λογική και όχι στην παρόρμηση;

Δεν χρειάζεται να είστε καθηγητές φιλοσοφίας. Η λογική διδάσκεται μέσα από την καθημερινότητα, με απλούς, πρακτικούς τρόπους.

5 πρακτικές για να αναπτύξετε τη λογική

1. Το παιχνίδι του «Γιατί;» (αλλά ανάποδα)

Συνήθως τα παιδιά ρωτάνε «γιατί;» κι εμείς απαντάμε. Αλλάξτε τους ρόλους. Όταν το παιδί σας εκφράσει μια άποψη ή μια επιθυμία (π.χ. «Θέλω αυτό το παιχνίδι γιατί είναι το καλύτερο!»), ρωτήστε το εσείς: «Γιατί πιστεύεις ότι είναι το καλύτερο; Ποια στοιχεία σε έκαναν να το σκεφτείς;». Ενθαρρύνετέ τα να στηρίξουν την άποψή τους με επιχειρήματα. Έτσι μαθαίνουν ότι μια δήλωση αποκτά αξία όταν έχει λογική βάση και όχι απλά επειδή «έτσι μου αρέσει».

2. Detective mode: Ξεχωρίζοντας το γεγονός από τη γνώμη

Αυτή είναι μια σούπερ δύναμη για την ψηφιακή εποχή. Όταν βλέπετε μια διαφήμιση ή ένα βίντεο στο YouTube μαζί, κάντε μια παύση. Ρωτήστε:

«Αυτό που είπε τώρα είναι γεγονός (κάτι που αποδεικνύεται) ή είναι η γνώμη του;» Βοηθήστε τα να καταλάβουν ότι το «αυτά τα δημητριακά είναι τα πιο νόστιμα» είναι γνώμη, ενώ το «αυτά τα δημητριακά έχουν ζάχαρη» είναι γεγονός. Η λογική ξεκινάει από τη στιγμή που κατανοούμε τη διαφορά.

3. Η αποδοχή του λάθους ως εργαλείο μάθησης

Η λογική δεν σημαίνει ότι τα ξέρουμε όλα. Σημαίνει ότι ξέρουμε πώς να βρούμε την απάντηση. Όταν το παιδί κάνει λάθος σε μια εργασία ή σε μια σκέψη, μην το διορθώσετε αμέσως. Πείτε: «Χμ, αυτό δεν βγάζει νόημα. Πού νομίζεις ότι μπερδεύτηκε η σκέψη μας; Ας το πάρουμε από την αρχή». Δείξτε τους ότι το να αναθεωρείς την άποψή σου όταν έχεις νέα δεδομένα δεν είναι αδυναμία, είναι η επιτομή της λογικής σκέψης.

4. Αλγόριθμοι και Αιτία-Αποτέλεσμα

Βοηθήστε τα να κατανοήσουν τη σχέση αιτίας και αποτελέσματος στην πράξη.

«Αν δεν βάλουμε μπουφάν, τι μπορεί να συμβεί;»

«Αν ξενυχτήσεις απόψε, πώς πιστεύεις ότι θα νιώθεις αύριο στο σχολείο;» Αντί να επιβάλλετε κανόνες, βοηθήστε τα να φτάσουν μόνα τους στο συμπέρασμα χρησιμοποιώντας τη λογική. Όταν τα παιδιά καταλαβαίνουν τον μηχανισμό πίσω από τον κανόνα, είναι πιο πιθανό να τον σεβαστούν.

5. Μην υποτιμάτε τα συναισθήματα, εκλογικεύστε τα

Η λογική δεν είναι εχθρός του συναισθήματος. Είναι ο τρόπος να το διαχειριστούμε. Όταν το παιδί έχει μια έκρηξη θυμού, αφού ηρεμήσει, συζητήστε το λογικά:

«Ένιωσες θυμό. Γιατί; Τι τον προκάλεσε; Ήταν η αντίδρασή σου χρήσιμη; Τι θα μπορούσες να κάνεις διαφορετικά την επόμενη φορά για να έχεις καλύτερο αποτέλεσμα;» Αυτό χτίζει τη συναισθηματική νοημοσύνη, η οποία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λογική σκέψη.

Είναι… λογικό να θυμάστε

Σε έναν κόσμο που συχνά φλερτάρει με τον παραλογισμό, τα παιδιά που έχουν μάθει να σκέφτονται λογικά έχουν μια πανοπλία. Είναι πιο δύσκολο να χειραγωγηθούν, πιο ικανά να λύσουν προβλήματα και πιο έτοιμα να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της ζωής με ψυχραιμία.

Ας γιορτάσουμε λοιπόν την Παγκόσμια Ημέρα Λογικής, φυτεύοντας τον σπόρο της καθαρής σκέψης στο μυαλό των παιδιών μας. Είναι το καλύτερο εφόδιο που θα πάρουν μαζί τους στο μέλλον.

Διαβάστε ακόμα

Όρια: Γιατί η αγάπη από μόνη της δεν αρκεί για να αλλάξει τη συμπεριφορά του παιδιού (και τι λείπει από την εξίσωση) – Childit